جايگاه روز عرفه
موقعیت شما: اخبار»اخبار فرهنگی و مهدوی»جايگاه روز عرفه

جايگاه روز عرفه

شنبه ۱۲ مهر ۱۳۹۳ ساعت ۰۸:۰۶
امتیاز این گزینه
(1 رای)

عبادات و دعا رشته اتصال انسان با مبدأ هستى و قدرت لايزال الهى هستند؛ از زمانهايى وجود دارد كه فرصت ويژه اى براى ارتباط با خداوند از طريق دعا و راز و نياز است؛ چرا كه رحمت خاص خداوند در آنها از مبدأ اعلى به سوى بندگان سرازير مى گردد...

 

عبادات و دعا رشته اتصال انسان با مبدأ هستى و قدرت لايزال الهى هستند؛ از زمانهايى وجود دارد كه فرصت ويژه اى براى ارتباط با خداوند از طريق دعا و راز و نياز است؛ چرا كه رحمت خاص خداوند در آنها از مبدأ اعلى به سوى بندگان سرازير مى گردد و بنده بايد تلاش كند خود را در معرض دريافت آن عنايات و رحمتهاى ويژه الهى قرار دهد؛ چنانكه پيامبر اكرم صلى الله عليه وآله فرمودند: «اِنَّ لِرَبِّكُمْ فِى اَيَّامِ دَهْرِكُمْ نَفَحاتٌ اَلا فَتَعَرَّضُوا لَها؛(1)به راستى براى پروردگار شما در روزهاى روزگارتان عطايا و بخششهايى است، هوشيار باشيد و خود را در معرض آنها قرار دهيد.» و قرآن كريم نيز مى فرمايد: «وَذَكِّرْهُمْ بِاَيَّامِ اللَّهِ»؛(2) و روزهاى خدا را به آنان ياد آورى كن.»

يكى از اين روزها، نهم ذيحجّه يعنى روز عرفه است كه مى توان آن را روز دعا و نيايش نام نهاد. مخصوصاً براى كسانى كه توفيق تشرّف به حج و حضور در صحراى عرفات را پيدا كرده اند.

مرحوم شيخ عباس قمى درباره شب عرفه مى گويد: «از ليالى متبرّكه و شب مناجات با قاضى الحاجات است و توبه در آن مقبول و دعا در آن شب مستجاب است. و كسى كه آن شب را به عبادت بسر آورد، اجر و پاداش هفتاد سال عبادت را دارد.» (3)
وى در رابطه با روز عرفه نيز مى گويد: «روز عرفه از اعياد عظيمه [و بزرگ ]است، هر چند به اسم عيد ناميده نشده و روزى است كه حق تعالى بندگانش را به عبادت و طاعت فراخوانده و سفره هاى جود و احسان خود را براى آنها گسترده و شيطان در اين روز تحقير و رانده شده و خشمناك است.» (4)
امّا جايگاه والاى روز عرفه، در روايات معصومين عليهم السلام بيشتر نمود پيدا مى كند كه در زير به نمونه هايى اشاره مى شود.
1. برابرى با ماه رمضان
ماه مبارك رمضان، ماه رحمت و مغفرت الهى است؛ چنان كه پيامبر اكرم صلى الله عليه وآله مى فرمايند: «... قَدْ اَقْبَلَ اِلَيْكُمْ شَهْرُ اللَّهِ بِالْبَرَكَةِ وَالرَّحْمَةِ وَالْمَغْفِرَةِ؛(5) ماه خدا با بركت و رحمت و بخشش به سوى شما روى آورده است.» اگر كسى در ماه رمضان بخشيده نشد و يا اين توفيق را پيدا نكرد كه خود را در معرض مغفرت الهى قرار دهد، روز عرفه آن قدر عظمت دارد كه بتواند جبران ماه رمضان بنمايد. در آن روز اگر كسى به درگاه الهى روى آورد، مورد مغفرت خداوند قرار مى گيرد.
امام صادق عليه السلام فرمودند: «مَنْ لَمْ يُغْفَرْ لَهُ فِى شَهْرِ رَمَضانَ لَمْ يُغْفَرْ لَهُ اِلى قابِلٍ اِلَّا اَنْ يَشْهَدَ عَرَفَةَ؛(6) كسى كه در ماه رمضان بخشيده نشود، تا سال آينده بخشيده نمى شود، مگر اينكه [روز] عرفه را درك كند.»
2. دعا و برآورده شدن حاجت
امام صادق عليه السلام در جاى ديگرى مى فرمايند: «تَخَيَّرْ لِنَفْسِكَ مِنَ الدُّعاءِ ما اَحْبَبْتَ وَاجْتَهِدْ فَاِنَّهُ (يَوْمَ عَرَفَةَ) يَوْمُ دُعاءٍ وَمَسْأَلَةٍ؛(7) هر دعايى كه دوست دارى براى خود بخوان و [در دعا كردن ]بكوش كه آن روز (روز عرفه) روز دعا و درخواست است.» و يقيناً درخواستها استجابت را در پى دارد.
3. روز بخشش
ابن فهد حلّى در عدّة الداعى روايتى به اين شرح براى روز عرفه نقل نموده است:
«وَفِى الْخَبَرِ اَنَّ اللَّهَ سُبْحانَهُ وَتَعالى يَقُولُ لِلْمَلائِكَةِ فِى ذلِكَ الْيَوْمِ يا مَلائِكَتِى اَلا تَرَوْنَ اِلى عِبادِى وَاِمائِى جاؤُا مِنْ اَطْرافِ الْبِلادِ شُعْثاءً غَبْراءً اَتَدْرُونَ ما يَسْئَلُونَ فَيَقُولُونَ رَبَّنا اِنَّهُمْ يَسْئَلُونَكَ الْمَغْفِرَةَ فَيَقُولُ اشْهَدُوا اِنِّى قَدْ غَفَرْتُ لَهُمْ؛(8) در روايت آمده كه خداى سبحان به ملائكه در اين روز مى فرمايد: اى فرشتگان من! آيا نمى بينيد بندگان و كنيزان مرا كه ژوليده و غبارآلود از اطراف شهرها آمده اند؟ و آيا مى دانيد آنها چه درخواستى دارند؟ ملائكه مى گويند: پروردگار ما! آنها مغفرت مى خواهند. پس خداوند مى فرمايد: شاهد باشيد كه من آنها را بخشيدم!»
4. تغيير شقاوت به سعادت
شيخ عباس قمى نقل نموده كه امام زين العابدين عليه السلام در روز عرفه صداى سائلى را شنيد كه از مردم درخواست كمك مى كرد. حضرت خطاب به او فرمودند: «واى بر تو! در اين روز از غير خدا سؤال و طلب كمك مى كنى، حال آنكه در اين روز براى بچّه هايى كه در شكم مادر هستند نيز اميد فضل خدا مى رود كه آنها سعيد گردند!» (9)
از روايات فوق، به خوبى اهميت و جايگاه روز عرفه روشن مى شود و اين نكته استنباط مى گردد كه اين روز، روز دعا و نيايش است. ما هم به اختصار در باره دعا، دعاهاى روز عرفه و دعا در عرفات، مطالبى بيان مى داريم.

پی نوشت:

1) بحار الانوار، مجلسى، بيروت، مؤسسة الوفا، سوم، 1403 ه . ق، ج 68، ص 221، ح 30.
2) ابراهيم/5.
3) مفاتيح الجنان، شيخ عباس قمى، مؤسسه انتشارات نبوى، ص 457، اعمال روز عرفه.
4) همان، ص 467، با تغيير و تلخيص.
5) ر.ك: امالى شيخ صدوق، ص 93، عيون اخبار الرضاعليه السلام، ج 1، ص 230؛ اربعين شيخ بهايى، ص 84؛ بحار الانوار، مجلسى، ج 96، ص 356.
6) من لا يحضره الفقيه، شيخ صدوق، بيروت، دار الاضواء، ج 2، ص 76، ح 265؛ اصول كافى، محمّد بن يعقوب كلينى، دار الكتب الاسلاميه، ج 4، ص 66.
7) التهذيب الاحكام، شيخ طوسى، بيروت، دارالتعارف، اوّل، 1401 ه . ق، ج 5، ص 182.
8) عدّة الداعى فى نجاح الساعى، ص 47.
9) مفاتيح الجنان، ص 467 و عدّة الداعى فى نجاح السّاعى، احمد بن فهد الحلّى، كتابفروشى وجدانى، قم، ص 47، پاورقى.

سید جواد حسینی

نوشتن نظر