کدام مساجد به مردم آرامش بهتری می‌دهد؟

کدام مساجد به مردم آرامش بهتری می‌دهد؟

دوشنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۱ ساعت ۱۶:۱۱
امتیاز این گزینه
(2 آرا)

به گزارش ایسنا، 31 مرداد ماه در تقویم رسمی كشور به نام «روز جهانی مساجد» نام گذاری شده است. مكانی مقدس كه معماری حیرت انگیز آن تقریبا در جهان یگانه است. شاهكار‌های هنری كه به جرات می‌توان گفت زیباترین‌هایش در طول تاریخ این سرزمین خلق شدند و كمال را به اوج رساندند.

شاهكارهایی كه همیشه و همه‌جا به یك شكل نیستند و تفاوت در نوع ساخت و معماری‌شان گاهی اوقات حس حضور را متفاوت می‌كند، تفاوتی از زمین تا آسمان.

به اعتقاد مجدالدین رحیمی ـ مدرس دانشگاه ـ حس مكان در مسجد به نوع ساخت بنا و معماری مورد استفاده آن باز می‌گردد. این حس سه ویژگی كالبدی،‌ نوع فعالیت و مفاهیمی كه از تركیب این دو با یكدیگر به دست می‌آید را در بر می‌گیرد. این حس، مسجد را از فروشگاه متمایز می‌كند.

وی معماری كه در ساخت مسجد از صدر اسلام تا كنون وجود داشته است را با تفاوت‌های فاحشی همراه دانست و افزود: «مساجد تاریخی» مانند مسجد امام اصفهان ،‌ «مساجد جدید با طرح‌های سنتی » كه در واحد شكلی سنتی دارند اما كالبد آن‌ها با تكنولوژی جدید ساخته شده است و «مساجد جدید با طرحی نوآورانه » مانند مسجد جواد الائمه (ع) در میدان هفت تیر تهران سه تیپ متفاوت از مساجد ایرانی را شامل می‌شوند. پس با نظرسنجی از مردم می‌توان متوجه شد كه كدام یك از این تیپ مساجد به مردم آرامش بهتری می‌دهد و آن‌ها چه تاثیر پذیری از این گونه مكان‌ها می‌گیرند. این دیدگاه‌ها به عنوان یك چالش در كالبد ساختارهای معماری مذهبی می‌تواند مورد بررسی قرار گیرد.

او ادامه داد: در ویژگی‌های كالبدی، نشانه‌ها‌، تزئینات ‌، كاشی‌كاری‌ها ‌، كتیبه‌ها و رابطه بین شاخصه‌های یك مسجد باید مورد بررسی قرار گیرد.مسجد جواد الائمه (ع) بنایی است كه ساختارش نشان نمی‌دهد یك مسجد است، اما مسجد امام(ره) در اصفهان حتی اگر یك غیر مسلمان به آن وارد شود فضا را به خوبی درك می‌كند. بنابراین ویژگی‌های كالبدی مسجد با رضایت‌مندی از خود بنا،‌ شكل‌، اندازه‌، عناصر،‌ بافت و تزئیناتش مشخص می‌شود.

رحیمی با اشاره به نیاز انسان برای نو شدن در دوره‌های مختلف و در سیر تحولات تاكید كرد: ساختارها در بنای مساجد می‌توانند تغییر كنند ولی باید این نكته را مدنظر داشت كه برخی از این ساختارها به خصوص در چنین بناهایی باید حفظ شود، اما متاسفانه گاهی اوقات افراد سودجود با چشم داشت جزو هیات امنای مساجد می‌شوند و برنامه‌ریزی‌هایی برای تبدیل این بناها به مجتمع‌های تجاری‌- مذهبی در سر می‌پرورانند.

این كارشناس ارشد مرمت و احیای بنا و بافت‌های تاریخی، مساجد تاریخی را دارای یك كالبد به عنوان یادگار تمدن و مذهب ایرانیان دانست و گفت: حتی اگر بخواهیم لكه‌ای كوچك از این بناها را حفظ كنیم و بازسازی آن‌ها را براساس اصالتشان انجام دهیم الگوها تغییر نمی‌كنند، هرچند در دوره‌های مختلف تاریخی روند تغییر و گاهی اوقات تكمیل معماری مساجد از چارطاقی به تك ایوانی‌، شبستانی‌، دو ایوانه‌ و حتی سه ایوانه را شاهد هستیم.

وی عملكرد مساجد در دوره‌های مختلف ساخت با وجود تفاوت در معماری آن‌ها را یكسان دانست و افزود: هرچند ظاهر این مساجد مانند ساختار مصلی تهران كه سبك جدیدی از معماری اسلامی را پایه ریزی می‌كند ممكن است تفاوت‌هایی داشته باشد ولی در قرن حاضر به خصوص در وضعیت اجتماعی نسل كنونی‌، ساخت و معماری مساجد اهمیت فراوانی دارد.

رحیمی تدوین و ارائه‌ی عملكرد در مساجد تاریخی توسط نهادهای متولی در قالب یك كتابچه و یا بروشور برای اعضای مساجد را ضروری دانست و اظهار كرد: سازمان میراث فرهنگی باید دستورعملكرد مساجد تاریخی را چاپ كند تا با توجه به تعدد مدیریت‌ها در این مكان مقدس ‌، رفتارها‌، مشابه یكدیگر باشد و آسیبی به این بناهای تاریخی وارد نشود.

این مدرس دانشگاه همچنین فرهنگسازی را از جمله مواردی دانست كه باید مدیریت مساجد به خصوص مساجد تاریخی به آن توجه كنند. چون این گونه بناها مانند مسجد امام و یا مسجد جامع در اصفهان گردشگر پذیر نیز هستند.

وی از بین رفتن پویایی در برخی از مساجد را به دلیل بهره‌برداری نكردن مناسب از آن‌ها از دیگر مشكلات مساجد دانست و افزود: مسجد سپه سالار(شهید مطهری) در میدان بهارستان تهران یك مسجد پویا است چون در آن حس مكان وجود دارد و به عنوان پاتوقی آموزشی و عبادی مورد استفاده است، اما مسجد وكیل در شیراز كه بهترین گزینه برای ایجاد یك پاتوق مذهبی در استان فارس است اینگونه نیست زیرا اداره‌ی كل میراث فرهنگی استان گاهی اوقات قصد مرمت بخش‌هایی از این مسجد را می‌كند و در آن را می‌بندد پس عملكرد از این بنا گرفته می‌شود كه این كار خود یك خیانت است. اگر در این زمینه بتوانیم تعامل ایجاد كنیم موفق‌تر عمل می‌كنیم.

این مدرس دانشگاه نقش مساجد در جامعه‌ی امروزی را كمرنگ توصیف كرد و گفت: باید به صورت جدی‌تر به این قضیه پرداخته شود. تبدیل مساجد به پاتوق‌های فعال در راستای ارتباط و تعاملات فرهنگی حتی با افراد غیرمسلمان، می‌تواند در این زمینه موثر باشد.

1 نظر

  • لینک نظر کنجکاو دوشنبه ۱۰ مهر ۱۳۹۱ ساعت ۰۲:۰۷ نوشته شده توسط کنجکاو

    با سلام
    سوالی مدتهاست ذهن مرا در گیر کرده است که چرا بعضی از مساجد فقط در ساعات کوتاهی باز هستند؟و اگر شخصی بنا به دلایلی در ساعت دیگری بخواهد نماز بخواند چه باید بکند مخصوصا در کلانشهر تهران ؟ ایا در گوشه خیابان و کوچه باید نماز بخواند مخصوصا اگر خانم باشد و این برازنده کشور اسلامی ماست؟

نوشتن نظر

طرح روز

جستجو

جدیدترین نظرات

اوقات شرعی