سیمای حضرت ابراهیم(ع) درقــــــــــرآن
موقعیت شما: موعود»مطالعات فرهنگی»دین»تاریخ ادیان»سیمای حضرت ابراهیم(ع) درقــــــــــرآن

سیمای حضرت ابراهیم(ع) درقــــــــــرآن

دوشنبه ۱۶ دی ۱۳۹۲ ساعت ۱۹:۲۹
امتیاز این گزینه
(1 رای)

ابراهیم(ع)، دومین پیامبر صاحب عزم و دارای آیین و شریعت جهانی و از نسل نوح(ع) است. او بر اساس «آیه 125 سوره نساء» به خلیل الله ملقّب گشته (وَاتَّخَذَ اللَّهُ إِبْراهِیمَ خَلِیلاً). داستان زندگانی و دعوت او در بیش از 180 آیه قرآنی آمده و نامش 69 بار در خلال «قرآن» ذكر شده است.

 

ابراهیم(ع)، دومین پیامبر صاحب عزم و دارای آیین و شریعت جهانی و از نسل نوح(ع) است. او بر اساس «آیه 125 سوره نساء» به خلیل الله ملقّب گشته (وَاتَّخَذَ اللَّهُ إِبْراهِیمَ خَلِیلاً). داستان زندگانی و دعوت او در بیش از 180 آیه قرآنی آمده و نامش 69 بار در خلال «قرآن» ذكر شده است.
داستان دعوت وی در سوره‏های «بقره»، «انعام»، «شعراء»، «صافات»، «انبیاء» و «مریم» بیشتر به چشم می‏خورد. زندگی پر فراز و نشیب ابراهیم(ع)، خانواده و قومش حاوی نكات و شیوه‏های تبلیغی بسیار است كه بدان می‏پردازیم.

ثنای ابراهیم(ع) در قرآن


آیات متعدّدی در قرآن، متضمّن ستایش و تمجید از شخصيّت والای ابراهیم(ع) است و كمتر پیامبری در قرآن از این میزان ستایش و ثنا برخوردار گشته و بر اسوه بودنش، تأكید گردیده است؛
«إِنَّ إِبْراهِیمَ كانَ أُمَّةً قانِتاً لِلَّهِ حَنِیفاً وَلَمْ يَكُ مِنَ المُشْرِكِینَ شاكِراً لِأَنْعُمِهِ اجْتَباهُ وَهَداهُ إِلی‏ صِراطٍ مُسْتَقِیمٍ؛1
به راستی ابراهیم، پیشوایی مطیع خدا و حق‌گرای بود و از مشركان نبود و نعمت‏های او را شكرگزار بود، خدا او را برگزید و به راهی راست هدایتش كرد.»
«وَ اذكُرْ فِی الكِتابِ إِبْراهِیمَ إِنَّهُ كانَ صِدِّیقاً نَبِيّاً؛2
و در این كتاب به یاد ابراهیم(ع) پرداز، زیرا او پیامبری بسیار راستگوی بود.»
«وَ لَقَدْ آتَيْنا إِبْراهِیمَ رُشْدَهُ مِنْ قَبْلُ وَكُنّا بِهِ عالِمِینَ؛3
و در حقیقت، پیش از آن، به ابراهیم(ع) رشد فكری‏اش را دادیم و ما به شایستگی او دانا بودیم.»
«إِنَّ إِبْراهِیمَ لَحَلِیمٌ أَوّاهٌ مُنِیبٌ؛4
به راستی ابراهیم(ع) بردبار، نرم‏دل و بازگشت‏كننده به سوی خدا بود.»

ابراهیم(ع)، اسوه توحید و خدا محوری

برای یافتن بهترین شاخصه تبلیغ ابراهیمی، باید به بررسی آیات مربوط به دعوت او اهتمام ورزیم تا با كشف و استخراج صفات این پیامبر و شیوه‏های دعوتش، به شیوه محوری یا اساسی‏ترین شاخصه دعوتش پی ببریم. با دقّت در مضمون آیات حكایت كننده احتجاج ابراهیم(ع) با نمرود، مجادله او با خورشیدپرستان، گفت‏وگو با پدر و راز و نیاز با خدا و دیگر آیات، روشن می‏گردد كه خدامحوری و توحید، محور تمام تلاش‏های تبلیغی و بلكه محور حیات پربركت اوست و این به جهت جوّ شرك‌آلود و كفرآمیز حاكم بر آن جامعه بوده كه پرستش خدایان دروغین، از سنگ و چوب گرفته تا خورشید و ماه در آن رواجی آشكار داشت؛
در مناظره با پدر و قوم، بیانات متعدّدی حاكی از خدامحوری اوست، مانند:
«قالَ بَلْ رَبُّكُمْ رَبُّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ الَّذی فَطَرَهُنَّ وَ أَنَا عَلى‏ ذلِكُمْ مِنَ الشَّاهِدین‏؛5
گفت: «(كاملاً حقّ آورده‏ام) پروردگار شما همان پروردگار آسمانها و زمین است كه آنها را ایجاد كرده؛ و من بر این امر، از گواهانم‏.»
پس از بنای بیت الله می‏گوید:
«رَبَّنا تَقَبَّلْ مِنّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ؛6
پروردگارا از ما بپذیر. به‏راستی تو شنوای دانایی.»
پس از محاجّه با ستاره‌پرستان می‌فرماید:
«إِنِّی وَجَّهْتُ وَجْهِیَ لِلَّذِی فَطَرَ السَّمواتِ وَالأَرضَ حَنِیفاً وَما أَنَا مِنَ المُشْرِكِینَ؛7
من از روی اخلاص، پاك‌دلانه روی خود را به سوی كسی گردانیدم كه آسمان‏ها و زمین را پدید آورده است و من از مشركان نیستم.»
و حتّی در پایان عمر، به عنوان وصيّت بر توحید تأكید می‏ورزد:
«وَ وَصّی‏ بِها إِبْراهِیمُ بَنِیهِ وَيَعْقُوبُ یا بَنِیَّ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفی‏ لَكُمُ الدِّینَ فَلاتَمُوتُنَّ إِلّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ؛8
و ابراهیم(ع) و یعقوب، پسران خود را به همان آیین سفارش كردند: ای پسران من، خداوند برای شما این دین را برگزید؛ پس البتّه نباید جز مسلمان بمیرید.»
از سوی دیگر بخش قابل توجّهی از آیات حكایت كننده داستان ابراهیم(ع) را مناجات‏ها و راز و نیازهای پرمحتوای ابراهیم(ع) با پروردگارش تشكیل می‏دهد، به طوری كه از میان حدود120 آیه مربوط به دعوت ابراهیم(ع)، حدود سی آیه، گفت‏وگوهای ابراهیم(ع) خلیل را با خداوند متعال بازگو می‏كند. از همین رو، حق تعالی او و پیروانش را اسوه امیدواران به خدا و روز قیامت معرفی می‏فرماید:
«لَقَدْ كانَ لَكُمْ فِیهِمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كانَ يَرْجُوا اللَّهَ وَاليَوْمَ الآخِرَ؛9
قطعاً برای شما در پیروی از آنان سرمشقی نیكوست؛ یعنی برای كسی كه به خدا و روز بازپسین امید می‏بندد.»


پی‌نوشت‌ها:

1. سوره نحل، آیه 120.
2. سوره مریم، آیه 41.
3. سوره انبیاء، آیه 51.
4. سوره هود، آیه  75.
5. سوره انبیاء، آیه 56.
6. سوره بقره، آیه 127.
7. سوره انعام، آیه 79.
8. سوره بقره، آیه 132.
9. سوره احزاب، آیه 21
.

نوشتن نظر