اشاره: دكتر مايكل برداين، استاد تاريخ دانشگاه آريزونا در آمريكاست. او در سال 1992 به اسلام روى آورد و نام محمد اسعد را برگزيد و هم اكنون مسؤول مركز اسلامى توسان آمريكاست. براى دريافتن انگيزه اسلام آوردن او و ديدگاههايش پيرامون اسلام و مسلمانان آمريكا و نيز مفهوم غرب از نظر مسلمانان آمريكايى و... گفتگوى زير را با او ترتيب داديم:
س: شما يك مسلمان آمريكايى هستيد؛ اين يعنى چه؟
ج: اگر يك زن اروپايى يا آمريكايى كه با مردى مسلمان ازدواج مى‏كند، اسلام بياورد، شگفت نخواهد بود. اما مسلمان شدن مردى چون من، غير عادى مى‏نمايد.
البته اين نگرش بسيارى از آمريكاييهاست كه دقيق هم نيست. زيرا مردان و زنانى اروپايى و آمريكايى وجود دارند كه بى‏آنكه با مسلمانى ازدواج كرده باشند، مسلمان شده‏اند و مى‏شوند. اگر چه شمار آنها اندك است، اما رو به فزونى مى‏روند.
هنگامى كه يك مرد يا زن آمريكايى اسلام مى‏آورد با مشكلهاى پيچيده‏اى در خانواده و محل كارش رو به رو مى‏گردد. اين مسأله در خانواده، نه تنها به معناى پشت پا زدن به همه عقايد پيشين خويش، خانواده و جامعه است، بلكه به معناى كنار گذاشتن فرهنگ و نظام ارزشى آمريكايى است. بنابراين چنين كارى تقريباً خائنانه تعبير مى‏شود و تهديدى نسبت به خانواده و جامعه ارزيابى مى‏گردد. به هر حال، ما مسلمانها مى‏دانيم كه قضيه اين گونه نيست. زيرا همه ارزشهاى مورد توجه آمريكاييها مانند آزادى و تلاش براى خوشبختى، ارزشهايى اسلامى هستند كه در چارچوب تعاليم قرآن و سنت پيامبر ما محمد، صلّى‏اللّه‏عليه‏وآله، قرار گرفته‏اند. البته با همين ارزشها در اسلام، بسيار دقيقتر و بااهميت‏تر از آنچه در غرب ديده مى‏شود برخورد شده است زيرا اسلام بر مكارم اخلاق، قداست پيوند همسرى و اهميت خانواده تأكيد كرده است، در حالى كه بيشتر آمريكاييها به اين موارد به عنوان مرده ريگهاى بر جاى مانده از گذشته مى‏نگرند.
س: چرا مسلمان شديد؟
ج: اول و پيش از هر چيز، لطف و عنايت خداوند بزرگ بود كه مرا به اسلام خواند. هيچ كار باارزشى انجام نداده بودم و هيچ ويژگى مهمى نداشتم كه در خور چنين تحولى شوم. تنها و تنها فضل خدا بود. دوم اينكه اسلام آوردم براى اينكه تنها راه حل مشكلهاى امروز آمريكا و جهان است. بدون اسلام، آينده‏اى تيره و ناپايدار خواهيم داشت.
سوم اينكه مسلمان شدم چون اسلام، خردزا و منطق‏پرور است. راه‏حلهاى عملى همه مشكلهاى شخصى، ملى و جهانى امروز نيز در اسلام نهفته است. روانشناسى، اقتصاد، سياست، معاملات، اخلاق و ديگر تعاليم اسلامى، آفرينش بى‏مانند آفريدگارى كه همه ما را آفريده نمايان مى‏سازد. يگانه‏اى كه آفريده‏هاى خود را مى‏شناسد. براى مسلمان شدن، چه دلايلى بهتر از اينها مى‏خواهيد؟ امروز آمريكا و جهان، دچار فاجعه‏اى بزرگ و بى‏سابقه شده‏اند. اگر بتوان مانندى براى دوره جاهليت پيدا كرد، همين دوره است. در آغاز سال جارى، مشتى مسيحى تندرو در اوكلاهاما به يك ساختمان دولتى حمله كردند و حدود دويست زن و كودك را كشتند. بى‏درنگ مسلمانها را به خاطر انجام اين جنايت جنون‏آميز محكوم كردند بى‏آنكه دليلى براى اين اتهام داشته باشند و مراكز اسلامى در جاى جاى آمريكا تهديدهايى مبنى بر حمله و قتل دريافت كردند.
براى زنان مسلمان و باحجاب، تنگناهايى درست كردند كه در پى آن، يك زن باردار، فرزند خود را از دست داد. دانش‏آموزان و دانشجويان مسلمان نيز با مشكلهايى رو به رو شدند. با همه اين احوال، آمريكإ؛پ‏پ مى‏تواند با كمك اسلام، هم خود و هم جهان را نجات دهد. من مسلمان شدم براى اينكه خدا چنين دين خوبى را به ما ارزانى كرد و الگويى به نام محمد، [صلّى‏اللّه‏عليه‏وآله] را براى ما فرستاد و مسلمان شدم براى اينكه اسلام، نسخه نجات جهان و كشورم را در جيب دارد.
س: انديشمندان غربى معتقدند تمدن غرب به سوى بن‏بست گام برمى‏دارد و بشريت را به طرف تمدن انسان بحران‏زده مى‏برد. زيرا دگرگونيهاى معاصر، اوضاع بحرانى را وخيمتر كرده است، نظر شما چيست؟
ج: به عقيده من تمدن غربى به بن‏بست مى‏رسد و جاى آن را تمدن اسلامى خواهد گرفت. ان‏شاءالله اسلام رفق و مدارا و نه اسلام اختلاف، تفرقه، دشمنى، حزب‏بازى، و... و اسلام قرآن و سنت شريف، جايگزين خواهد شد. اسلامى كه خدا خواسته است نيروى برجسته (و نه سلطه‏گر) جهان در قرن بيست و يكم باشد.
شمار اندكى از مردم، چنين تغييرى را در جهان دريافته‏اند. ما به عنوان مسلمان توفيق يافته‏ايم كه اين را بفهميم زيرا از قرآن آموخته‏ايم كه هستى به سوى يك هدف آسمانى همواره در حركت است. مسلمانان مى‏دانند كه طلوع و غروب تمدنها بخشى از سنت الهى است كه در پى هدفى خدايى رخ مى‏دهد. بسيارى از انديشمندان غربى دريافته‏اند كه تمدنشان به آخر خط رسيده است و از اين مسأله بيمناك شده‏اند. برخى پيش‏بينى مى‏كنند كه اسلام به عنوان تمدنى نيرومند جاى تمدن ايشان را مى‏گيرد. بعضى نيز دريافته‏اند كه تمدن اسلامى مى‏تواند همه تمدنها از جمله تمدن غربى را از نيستى برهاند. بد نيست كه در اينجا به برژينسكى، مشاور امنيت ملى كارتر، اشاره كنم. او شهرت خود را مديون پيش‏بينيهايش درباره دگرگونى تمدنهاست و ده سال پيش كتابى نوشته بود و در آن تأكيد كرده بود كه تمدن كمونيستى به زودى نابود خواهد شد. وى اكنون هشدار مى‏دهد كه همين سرنوشت براى آمريكاى بزرگ نيز رقم خورده است و آمريكا از دو قرن پيش، حركت به سوى نابودى را آغاز كرده است برژينسكى با صراحت و تأكيد مى‏گويد: جامعه غوطه‏ور در شهوتها نمى‏تواند آداب اخلاقى جهان را پايه‏ريزى كند و هر تمدنى كه نتواند در اخلاق، پيشگام و جلودار باشد، فرو خواهد پاشيد.
س: شما تاريخ اسلام را با چه روشى در آمريكا تدريس مى‏كنيد؟
ج: تاريخ اسلام بخشى از تاريخ جهان است و از آن جدا نيست. هر كس بخواهد تاريخ اسلام را درس بدهد بايد تاريخ جهان را بداند. من در دانشگاه آريزونا با نگرشى اسلامى به تدريس تاريخ اسلام مى‏پردازم به دانشجويانم مى‏گويم كه من مسلمان هستم اما اين مهم نيست. مهم آن است كه بدانيد چرا تاريخ اسلام، اين گونه گسترده و فراگير است. مى‏كوشم.
آنها را از همه زوايا و حوادث اين تاريخ، آگاه نمايم و نقاط مشترك تاريخ اسلام و تاريخ غرب را به آنها نشان دهم.
هنگامى كه به برخى مقاطع سرنوشت‏ساز مانند جنگهاى صليبى مى‏رسم، تلاش مى‏كنم ديدگاه اسلامى درباره آنها را تشريح نمايم. همچنين حضور مسلمانان در اسپانيا را به گونه‏اى تحليل مى‏كنم كه براى همه آنها تازگى دارد.
س: تدريس تاريخ اسلام را چگونه آغاز كرديد و واكنش دانشجويان نسبت به ديدگاههاى اسلامى شما چيست؟
ج: تاريخ اسلام را با سيره پيامبر [صلّى‏اللّه‏عليه‏وآله] آغاز كردم و ابتدا فيلم محمد رسول الله [صلّى‏اللّه‏عليه‏وآله] را براى آنها به نمايش گذاشتم اين فيلم، تأثير عميقى بر دانشجويان ديگر نيز به نمايش گذاشت پس از پايان درس، بسيارى از دانشجويان نزد من آمدند و براى اطلاعات تازه‏اى كه به آنها داده بودم سپاسگزارى كردند.