|
بازتاب جنگ قدرت خاندانهاي عربي در رقابت براي کسب نشانهاي صهيونيستي |
|
|
|
۰۲ اسفند ۱۳۸۷ |
|
با وجود مأموريت و كاركردي كه سعوديها براي رسانههاي تحت اختيار شان در سياست خارجي تعيين كردهاند، از يك واقعيت مهم نبايد چشم پوشي كرد و آن اين كه سرمايه گذاري در حوزه رسانه براي حاكمان عرب در يك دهه اخير بسيار و سوسه انگيز بوده است.
عرصه رسانه، در سالهاي اخير مهمترين ميدان رقابت حكومتهاي عربي بوده است. سعوديها از وقتي كه رسانهها و پديدههاي تازه در منطقه مانند الجزيره، المنار و... به ميدان آمدند، موج تازهاي از تلاشها و سرمايه گذاريها را در اين فاز بهكار بستند.
براي مدتي، نشريه الشرق الاوسط، عنوان اولين نشريه فرامنطقهاي را در انحصار داشت و بعد از آنكه الحيات نيز با بودجهاي افسانهاي به عنوان زوج آن وارد ميدان شد، حكومت رياض خود را در جايگاه يك امپراتوري بلامنازع رسانهاي در خاورميانه احساس كرد. اما اين انحصار زمان چنداني دوام نياورد و با تولد نشرياتي مانند الجزيره، ماه عسل رسانهاي آل سعود پايان گرفت.
البته در برابر حضور رقيبان جديد رسانهاي، سعوديها از شركاي غربي خويش يارگيري گرفتند. شبكههاي سي.ان.ان و ام.بي.سي به عنوان مؤتلفان رسمي کانال تلويزيوني "العربية" به همپوشاني خبري رسانههاي سعودي پرداختند. در برقراري اين اشتراك و پيوند، افرادي مانند "وليد ابراهيم" که خود را يکي از ثروتمندان و سرمايهگذاران بزرگ سعودي است، نقشي بهسزا داشت.
اما اين ارتباطات را تحريريه الشرق الاوسط نيز توسعه داده و تثبيت كردند. چنانكه مقامهاي امريكايي بهويژه در 8 سال دوره بوش براي رساندن برخي خبرها و موضعگيريهاي مهم از اين تريبون بهره جستند، كاندوليزا رايس در چند مرحله با سردبيران اين نشريه به گفتوگو نشست و برخي از پيامهاي خاورميانهاي خويش را از طريق اين نشريه اعلام كرد يا خود جرج بوش چند بار سخنان خود را از اين تريبون اعلام كرد.
اما مدل ديگري از اين تكنيكهاي جذب مخاطب در رويكرد سياسى روزنامه طراحي شد، به طور مثال همانند برخي از روزنامه هاي امريكايي بعد از اين كه اوضاع عراق به ضرر امريكا به هم خورد، اين روزنامه باز بر اساس سياست پادشاهي اين كشور رويكردى ضدامريكايى دنبال كرد يا آنكه با وقوع حوادث تروريستى در عربستان سعودى و ترميم رابطه با امريكا، الشرق الاوسط لبه تيز حملات خود را به سوى گروههاى راديكال نشانه رفت. افشاگرى در مورد هستههاى القاعده و گفتوگوهاى جهتدار با روحانيون ارشد سعودى كه مخالف گروههاى تروريستى هستند، از جمله اين تكنيكها بوده است. مصاحبه با سران تواب اين گروهها، افشاگرىهاى مسلسلوار در چندين شماره پيرامون نحوه فعاليت، عضوگيرى و سازماندهى گروههاى اقمارى وابسته به القاعده در همين راستا قابل تأمل است. اين روزنامه براى نخستين بار در زندانهاى قاهره با رهبران تواب گروههاى جهادى مصر گفتوگو كرد يا آنكه كتاب "خارج شو اى ملعون" آخرين اثر صدام حسين ديكتاتور سابق عراق را به صورت پاورقى منتشر ساخت.
در مرحله بعد، اين نقش را رسانههايي مانند تايم و بي.بي.سي ايفا كردند كه بالاترين نشانها و مدالهاي رسانهاي را با تبليغات بسيار، تقديم مديران الشرقالاوسط و العربيه كردند. جالب اينجا است كه در همه اين داد و ستدها، كمپانيهاي رسانهاي متعلق به لابي يهوديان حضور چشمگير داشتند.
در مراسم خاصی كه همين لابي رسانهاي يهوديان در نیویورك برپا كرد، عبدالرحمن راشد، مدیركل شبكه ماهوارهای العربیه و طارق حمید رئیس هیئت تحریریه روزنامه الشرقالاوسط به طور مشترك برنده جایزه سالانه "كنفرانس بینالمللی دوستان اسرائیل" شدند. جالب اينجا است كه اين جايزه هر سال با آگهي و تبليغات گسترده رسانههاي امريكا و انگليس به برترین چهره در حمایت از یهودیان ساكن اراضی اشغالی اعطا ميشود.
در نكاتي كه رسانههاي امريكا در خصوص دلايل اين انتخاب بيان كردند، اين نكته قابل تأمل است كه گفته شد عبد الرحمن راشد، مدیر شبكه العربیة، در جشن ویژه هتل "كوین الیزابت" مونترال كه دهم سپتامبر سال 2006 و با هدف جمعآوری كمك برای بازسازی ویرانههای برجای مانده از موشكهای حزبالله در اراضی اشغالی برگزار شده بود، حضوری فعال داشت.
|