بيش از يك ميليارد نفر از مردم كره خاكي مجبورند از آب‌هايي آلوده و كثيف بنوشند. در دهه گذشته نيز، حداقل 22 ميليون نفر به دليل مصرف اين آب‌هاي غيربهداشتي جان سپرده‌اند. بايد بدانيم كه اگر درصدي اندك از كل هزينه‌هاي بخش نظامي دنيا در جهت تهيه آب بهداشتي براي آنان صرف گردد، همه زنده مي‌ماندند.

امروزه بيش از يك ميليارد نفر از جمعيت دنيا كه عموماً نيز در كشورهاي آفريقايي و آسيايي فقير و در حال توسعه زندگي مي‌كنند، از دسترسي به آب بهداشتي و سالم محرومند. به علاوه همه ساله 2/2 ميليون نفر كه بخش اعظمي از آنها را كودكان تشكيل مي‌دهند. به دليل بيماري‌هاي ناشي از مصرف آب آلوده نظير وبا، اسهال خوني، تيفوس و يا كرم‌ها و انگل‌هاي روده‌اي، جان خود را از دست مي‌دهند. نويسنده با اشاره به بودجه هنگفت نظامي كشورهاي دنيا كه به 2/1 تريليون دلار بالغ گرديده، يادآوري مي‌كند كه ظرف يك دوره 10 ساله و با اختصاص 5 % از اين مبلغ‌، مي‌توان از مرگ اين انسان‌ها جلوگيري نمود. در دنيايي سرشار از فساد و فقر و در عصر پرستش بت‌هاي پول و سودجويي و شهرت‌طلبي و مصرف‌گرايي متظاهرانه، زمان آن فرا نرسيده كه گامي در جهت تقسيم مجدد ثروت جهاني و كاستن از بودجه‌هاي جنگ‌افزوزي برداشته شود؟

هم اينك، بيش از يك ميليارد نفر از مردم كره خاكي مجبورند از آب‌هايي آلوده و كثيف بنوشند. در دهه گذشته نيز، حداقل 22 ميليون نفر به دليل مصرف اين آب‌هاي غيربهداشتي جان سپرده‌اند. بايد بدانيم كه اگر درصدي اندك از كل هزينه‌هاي بخش نظامي دنيا در جهت تهيه آب بهداشتي براي آنان صرف گردد، همه زنده مي‌ماندند، اما چرا چنين اتفاقي روي نمي‌دهد؟

اكثر دولت‌هاي دنيا، به ويژه دولت‌هاي ثروتمند، ترجيح مي‌دهند كه با خريد تسليحات نظامي متنوع، به قتل‌عام انسان‌ها دست بزنند و گامي براي ساخت تجهيزات تهيه آب بهداشتي براي زندگي سياهان و رنگين‌پوستان كشورهاي فقير برندارند.

براساس گزارش انيستيتوي پژوهش‌هاي صلح بين‌المللي استكهلم، در سال 2006 ميلادي، مجموع هزينه‌هاي نظامي به 2/1 تريليون دلار بالغ گرديده است. از اين رقم هنگفت، 7/528 ميليارد دلار آن به ايالات متحده و همچنين 2/59 ميليارد دلار آن نيز به انگلستان تعلق دارد.

تنها با خرج كردن 5 % از كل بودجه نظامي دنيا در يك دوره 10 ساله، مي‌توان آبي بهداشتي و سالم را براي مردم نيازمند تهيه نمود. هر چند اين اتفاق تا زماني كه فقرا در تنگدستي و ثروتمندان در فساد زندگي كنند، هرگز روي نخواهد داد.

ابر ثروتمندان و ابرشركت‌ها و ملت‌هاي مرفه، بر جهان امروز سلطه‌اي تمام عيار دارند. آنان بت‌هاي ساختگي شهرت‌طلبي و پول و سودجويي و مصرف‌گرايي متظاهرانه را مي‌پرستند. عشق، محبت، عاطفه و همدلي انساني نيز در اين دنياي بي‌احساس و بي‌رحم بازارهاي آزاد و بازارهاي اوراق بهادار، عميقاً در انزوا قرار گرفته است. ثروتمندان غول‌پيكر، بهاي هر چيزي را مي‌دانند، اما از ارزش هيچ چيز مطلع نيستند. از نگاه آنان، مردم همانند بشكه‌هاي نفت و يا كيسه‌هاي ذرت، تنها يك كالاي قابل معامله‌اند.

نيازهاي انساني اهميتي ندارند. پول همه‌چيز است و تا زماني كه فقرا از داشتن آن محروم باشند، بايد در فلاكت زندگي كنند. صدها ميليون زن و مرد و كودك و پير غيرسفيدپوست دنيا ، بايد به نوشيدن آبي گل‌آلود و متعفن تن دهند. اگر مرفهان و ثروتمندان بخواهند، اين شرايط اسفناك تغيير خواهد يافت. البته پيام ناگفته رويكردهاي آنان چنين است: بگذاريد كه آنان به نوشيدن اين كثافات ادامه دهند.

كودكان بي‌گناه كشورهاي فقير، در حالي همه روزه جان خود را به دليل نوشيدن آب‌هاي ناسالم از دست مي‌دهند كه دنياي مرفه، به اين شرايط هيچ توجهي ندارد. تنها كسي كه بايد سرزنش شود، ما مردم كشورهاي توسعه يافته هستيم. ما زمينه طمع‌ورزي بيش از پيش ثروتمندان را فراهم نموده‌ايم. ما دولت‌هايي را به قدرت مي‌رسانيم كه در زماني بسيار كوتاه، ميلياردها دلار بودجه را صرف جنگ ‌هايي غيراخلاقي و غير قانوني مي كنند. ما مي‌توانيم زمينه كاهش بودجه نظامي دولت‌هايمان و اختصاص بخشي از آن را جهت تأمين يك حق بنيادين انسان‌ها يعني دسترسي آسان به آبي سالم و بهداشتي فراهم آوريم.

البته دولت كنوني حاكم بر انگلستان، در صورت مرگ يك شهروندش بر اثر مصرف آب آلوده، به سرعت به صحنه مي‌آيد؛ اما چرا ما مرگ‌ ديگران را بدين راحتي مي‌پذيريم؟ آيا ميان انسان‌هايي كه در نقاط مختلف دنيا زندگي مي‌كنند، از لحاظ هويت انساني، تفاوتي وجود دارد؟ و آيا همه اعضاي خانواده بشريت، از ارزشي برابر برخوردار نيستند؟ من معتقدم كه پاسخ اين پرسش‌ها منفي است. چرا كه در غير اين صورت، زمينه اقدامي بين‌المللي در جهت از بين بردن شرايط شرم‌آور مصرف آب‌هاي آلوده فراهم مي‌آمد.

چندي پيش، در مجموعه مصاحبه‌هاي تلويزيوني آنلاين خود، با نايك ادمانز از اعضاي مؤسسه خيريه "WaterAid" به گفت وگو پرداختم. او در اين برنامه خاطرنشان نمود كه در 18 سال نخست قرن بيست و يكم، حداقل 1/1 ميليارد نفر با عدم دسترسي به آب سالم و بهداشتي روبه‌رو خواهند بود.

تا پيش از پايان آن روز، همه روزه 5000 كودك جان خود را از دست خواهند داد و تا سحرگاه روز بعد و براي هميشه، 000/10 كودك، پدر و مادر خويش را در سوگ خواهند نشاند.

در قرن بيست و يكم كه ما آن را با جار و جنجال‌ها و شعارهاي رنگارنگي آغاز نموده‌ايم، در هر سال 2/2 ميليون انسان كه 8/1 ميليون نفر از آنها كودك خواهند بود، به دليل ابتلا به بيماري‌هاي ناشي از مصرف آب آلوده، جان خود را از دست مي‌دهند.

نكته تأسف‌آور ديگر اين است كه در دنياي امروز ، 6/2 ميليارد نفر نيز از دسترسي به امكانات توالت ايمن و بهداشتي محروم هستند. آنان از گودال‌هايي حفر شده در زمين كه زمينه ايجاد بيماري‌هاي مختلفي را فراهم مي‌آورد، استفاده مي نمايند. اين فضولات انساني، با ورود به اعماق خاك، آب‌هاي زيرزميني را كه منبع تأمين آب چاه‌ها و رودها مي‌باشد، آلوده مي كنند. و همه مي‌دانيم، آب مورد استفاده جهت استحمام، نوشيدن، شست وشو و صيد ماهي اين مردم فقير نيز از همين دو منبع تأمين مي‌گردد.

امروز صبح، من پس از بيدار شدن، فاصله 12 پايي بين اتاق خواب و آشپزخانه را طي كردم و يك ليوان بزرگ از آبي مطبوع نوشيدم. اما مصرف ساده آبي گوارا، سالم و در دسترس كه براي همه مردم كشورهاي غربي فراهم مي‌باشد، براي يك ششم ساكنان كره خاكي به ويژه شهروندان آسيايي و آفريقايي، تنها يك آرزوي دور و دراز است.

صدها ميليون انسان فقير بايد با طي كردن مسافت‌هايي طولاني و صرف زماني چند ساعته، آبي سرشار از عوامل بيماري‌زا و بدبو و بدطعم را تهيه كنند، هر چند مصرف آن عموماً به بروز بيماري‌هايي نظير تيفوس، اسهال خوني، وبا و به وجود آمدن كرم‌ها و انگل‌هاي روده‌اي مي‌انجامد.

فقدان منابع دسترسي به آب سالم، بر زندگي ساكنان مناطق حاشيه‌اي كه عموماً شامل اقليت‌هاي نژادي و قبيله‌اي است، تأثيراتي بسيار ناگوارتر و فاجعه‌آميزتر دارد؛ چراكه ممكن است، دسترسي آنان به آبي بهداشتي، محدود شده و يا قيمت‌ زيادي براي آن تعيين گرديده باشد.

ساخت تعدادي از زيرساخت‌هاي گردشگري در كشورهاي در حال توسعه، نظير هتل‌هاي بزرگ و زمين‌هاي گلف هم به محدود شدن آب در دسترس مردم اين مناطق مي‌انجامد، چرا كه تأمين آب مورد نياز اين تأسيسات، باعث ايجاد بحران‌هايي نظير خشك شدن آب چاه‌هاي پيراموني مي‌گردد.

كمبود آب و فقدان منابع مالي لازم جهت برطرف نمودن اين معضل، در پاره‌اي موارد، با در پيش گرفتن سياست‌هاي خصوصي‌سازي از سوي دولت‌ها، حتي بدتر از قبل نيز شده است. زيرا پيمانكاران اين تأسيسات تلاش مي‌كنند كه تأمين آب مناطق مرفه‌نشين و نه مناطق حاشيه‌اي را در دستور كار خود قرار دهند.

از سوي ديگر، در سايه گرماي جهاني، افزايش جمعيت شهرنشين و بروز جنگ‌هايي مختلف، معضل دسترسي به منابع آب سالم و بهداشتي، روز به روز با دشواري‌هاي بيشتري روبه‌رو مي‌گردد.

نمونه‌اي از اين بحران‌هاي نوظهور را مي‌توان در كشمكش‌ها و زد و خوردهاي به وجود آمده ميان اسراييلي‌ها و فلسطيني‌ها بر سر تقسيم آب رود اردن مشاهده كرد؛ چرا كه دولت تل‌آويو، با برداشت زياد آب اين رود، عملاً ساكنان كرانه غربي را با كمبود آب مورد نياز خود مواجه نموده است.

چگونه مي‌توان پذيرفت، در دنيايي سرشار از ثروت و امكانات، ميلياردها انسان همچنان در تأمين يك نياز ابتدايي زندگي خود يعني آب سالم، ناتوان باشند؟

بي‌ترديد زمان آن فرا رسيده كه اقدامي جهاني در جهت تقسيم مجدد ثروت جهاني در ميان مردم گيتي و تغيير سرمايه‌گذاري‌هاي انجام شده، از بخش تسليحات نظامي و جنگ‌افروزي به ايجاد پروژه‌هاي توسعه‌اي در جهت تأمين سلامت پايدار و ايجاد يك زندگي سالم، به ويژه در مسير تدارك آبي سالم و بهداشتي صورت گيرد. آيا اين ضرورت، بيش از هر زمان ديگري حس نمي‌شود؟

داشتن آب سالم و بهداشتي، يك حق انساني است. به همين خاطر، ما بايد آب و نه جنگ را براي مردم دنيا به ارمغان آوريم.

منبع: www.Guardian.co.uk
نويسنده: پيتر تاتچل
منبع: ماهنامه سياحت غرب، شماره 60