نگاهي به وضعيت پرهزينه نگهداري از تجهيزات و اماکن ورزشي ويژه اين بازي‌ها در شهرهاي پيشين ميزبان، که سالانه هزينه‌اي بيش از يکصد و پنجاه ميليون دلار در بر دارد، در کنار وضعيت اسفبار کودکان محروم از آب و غذا و مراقبت‌هاي بهداشتي در قاره سياه، به بخشي از حقايق روزگار کنوني تبديل گرديده است.

• چکيده:

بازي‌هاي پرزرق و برق و جنجال‌برانگيز المپيک، در هر چهار سال درحالي برگزار مي‌شود که مسابقه کشورهاي نامزد ميزباني اين رقابت‌ها و سياست‌هاي کميته بين‌المللي المپيک، رويکردي پرهزينه را براي موفقيت در اين زمينه ‌به وجود آورده است. نگاهي به وضعيت پرهزينه نگهداري از تجهيزات و اماکن ورزشي ويژه اين بازي‌ها در شهرهاي پيشين ميزبان، که سالانه هزينه‌اي بيش از يکصد و پنجاه ميليون دلار در بر دارد، در کنار وضعيت اسفبار کودکان محروم از آب و غذا و مراقبت‌هاي بهداشتي در قاره سياه، به بخشي از حقايق روزگار کنوني تبديل گرديده است. نويسنده با پيشنهاد برپايي اين رقابت‌ها در يک منطقه ثابت، در جهت پرهيز از هزينه‌هاي اضافي، خواهان تجديدنظر اساسي در انجام اين رويداد ورزشي مدرن است.


«بازي‌هاي المپيک، موضوعي است که به سختي مي‌توان با آن مخالفت نمود.»
هومر – کتاب ايلياد

در اين روزها، وجود يک ارتباط دوطرفه، چشم‌هاي مردم دنيا را به سوي خود جذب نموده است: اجلاس گروه هشت کشور صنعتي، همزمان با معرفي سايت المپيک آينده پکن و در يک روز برگزار گرديد. هر دوي اين اتفاقات مهم بودند و هر يک از آنها نيز اولويت‌هاي ملت‌هاي مختلف دنيا را نشان مي‌دادند.

روزنامه «نيويورک تايمز» پيش از گشايش اجلاس گروه هشت در مقاله‌اي چنين نگاشته بود: «گزينه‌هايي که پرزيدنت جورج بوش و ساير رهبران اين هشت دولت صنعتي در اجلاس امسال اسکاتلند برمي‌گزينند، مشخص خواهد نمود که آيا بيش از 2 ميليون کودک زير پنج سالي که همه ساله جان خود را به دليل ابتلا به بيماري‌هايي که به سادگي قابل پيش گيري هستند، از دست مي‌دهند، 40 ميليون کودک و نوجواني که از رفتن به مدرسه محرومند و يا 300 ميليون شهروند آفريقايي‌تباري که از دسترسي به آب سالم و بهداشتي محرومند، مي‌توانند به نتايج اين اجلاس دل ببندند و يا خير؟» البته همانند گذشته، جملات و عبارات منتشر شده در قطعنامه پاياني اين گردهمايي، به همراه اظهارنظر رئيس‌جمهور بوش، باز هم تا حدودي جالب و اميدوارکننده است. رهبران حاضر در اين اجلاس قول داده‌اند که کمک‌هاي خويش به قاره آفريقا را از 5 ميليارد دلار کنوني به 50 ميليارد دلار در سال 2010 ميلادي برسانند. البته تا آن زمان، فرصت زيادي هم باقي نمانده است.

در همين فاصله زماني هم انسان‌هاي زيادي به دليل مشکلات موجود جان خود را از دست خواهند داد. هرچند آقاي بوش براي بهبود اين وضعيت، يک پني هم تا آن زمان هزينه نمي‌کند. همان‌طور که فريار شيرزاد يکي از مشاوران امنيت ملي در پايان کنفرانس رسانه‌اي توضيح مي‌دهد، در اين تعهدات مالي جديد، ايالات متحده هيچ مشارکتي ندارد و کل آن از سوي هفت عضو ديگر گروه هشت تأمين خواهد شد. بدين ترتيب، دولت ايالات متحده کمترين سهم کمک‌هاي خارجي را در بودجه سالانه خود خواهد داشت. چرا که علي‌رغم اينکه دولت‌هاي اروپايي به ازاي هر يکصد دلار درآمد ملي خود، 36/0 دلار آن را به اين کمک‌ها اختصاص مي‌دهند، دولت آمريکا تنها 16/0 دلار از اين درآمدها را جهت اين کمک‌ها پرداخت مي‌کند. همچنين کشورهاي اروپايي تصميم دارند که تا سال 2010 ميلادي، مقدار اين کمک‌ها را به 51/0 دلار به ازاي هر يکصد دلار درآمد ملي برسانند.

اما در مورد گزينه‌هاي فراروي کميته ملي المپيک (IOC)، مديران اين کميته براي نخستين بار اجازه دادند که هزينه‌هاي مورد نظر پيشنهادي جهت برپايي اين بازي‌ها، نقشي اساسي در انتخاب مکان برگزاري رقابت‌هاي المپيک سال 2012 ميلادي ايفا نمايد. پاريس هم اينک زيرساخت‌ها و اماکن ورزشي مورد نياز جهت ميزباني بسياري از رشته‌هاي ورزشي را داراست. براساس گزارش شبکه CBS، کميته ملي المپيک با ارائه «گزارش‌هاي پرآب و تاب» به نمايندگان پاريس، آنان را اقناع نمود که در سايه اين طرح‌ها، هزينه اندکي براي برپايي بازي‌هاي المپيک مورد نياز خواهد بود. بدين ترتيب، ناگهان شهر لندن به عنوان ميزبان بازي‌هاي سال 2012 ميلادي برگزيده شد و ايده برگزاري کم خرج اين بازي‌ها موجب شد که شهر پاريس، شانس ميزباني اين بازي‌ها را از دست بدهد. اگر مديران کميته بين‌المللي المپيک دغدغه هزينه‌هاي مالي را داشتند، مطمئناً شهر پاريس را براي اين منظور برمي‌گزيدند. البته اين شرايط براي ساير ميزبانان خوش‌شانس اين بازي‌ها نيز وجود داشته که آخرين نمونه آن، کشور يونان مي‌باشد. مديران اين کشور در ابتدا 5/5 ميليارد دلار براي اين بازي‌ها اختصاص دادند. اما در 7 جولاي سال 2005 ميلادي، مبلغ هزينه شده به حدود 13 ميليارد دلار افزايش يافته بود. اين بازي‌ها باعث شد که دولت يونان به حد نصاب جديدي در اين مورد دست يابد. چرا که کسر بودجه دولت يونان به 1/6 % کل درآمد خالص داخلي (GDP) افزايش يافت. دولت اين کشور نيز براي جبران اين کسري، بودجه مربوط به خدمات عمومي را کاهش و درآمدهاي مربوط به ماليات ارزش افزوده را افزايش داد. براساس اظهارات ماتيو لين، کارشناس پايگاه اقتصادي بلومبرگ دات کام (Bloomberg.com)، دولت يونان حتي تعدادي از تجهيزات مربوط به اين بازي‌ها نظير محوطه پرپيچ و خم مسابقات کاياک سواري در آب‌هاي خروشان را که هزينه‌اي معادل 26 ميليون دلار صرف ساخت آن گرديده، به حراج گذاشته است. البته دولت يونان تنها دولتي نيست که پس از محاسبه نهايي هزينه‌هاي مربوط به اين بازي‌ها و ميزباني آن دچار شگفتي شد. چرا که مثلاً براساس گزارش يک مدرسه بين‌المللي تحقيقاتي، پس از برپايي بازي‌هاي المپيک مونترال در سال 1996 ميلادي نيز مسئولان آن با 3/1 ميليارد دلار کسري بودجه روبه‌رو شده بودند. همچنين براساس گزارش سرويس پول و تجارت شبکه بي‌بي‌سي(BBC)، مسئولان شهر مونترال، سالانه 22 ميليون دلار صرف نگهداري اين تأسيسات مي‌کنند. البته مديران شهرهاي بارسلون و سيدني نيز سالانه حدود 32 ميليون دلار جهت اين هزينه‌ها اختصاص مي‌دهند. با نگاهي به جنبه‌هاي اقتصادي اين بازي‌ها از يک سو و زندگي سرشار از فقر و تنگدستي مردم آفريقا که از دسترسي به آب سالم و غذاي کافي محرومند، اين سؤال به وجود مي‌آيد که چرا مديران اين بازي‌ها، نسبت به برپايي اين رقابت‌ها در مکاني ثابت اقدام نمي‌کنند تا اين هزينه‌هاي هنگفت مالي سالانه به شهرهاي مختلف ميزبان اين بازي‌ها تحميل نشود؟ حتي با استفاده از اين پول صرفه‌جويي شده مي‌توان هزينه‌هاي حضور ورزشکاران آفريقايي محروم از شرکت از اين رقابت‌ها به دليل ناتواني اقتصادي را تأمين کرد. البته همواره گفته مي‌شود که برپايي اين بازي‌ها به رشد اقتصادي کشورهاي ميزبان کمک مي‌کند. اما نگاهي به وضعيت کنوني شهر سارايوو که در سال 1984 ميلادي ميزبان اين بازي‌ها بود، مي‌تواند به روشن‌تر شدن اين مطلب کمک شاياني نمايد. همچنين براي توضيح بيشتر، نگاهي به وضعيت شهرهاي آتن و مونترال بياندازيد. مطمئناً پاسخ بسياري از سؤالات خود را خواهيد يافت.

منبع: www.Commondreams.org
کريستوفر بروچلي
ماهنامه سياحت غرب شماره 54