اشاره: در مجموعه معارف شيعى، نهج‏البلاغه چون گوهرى تابناك مى‏درخشد و در مسير ساكنان طريق حقيقت، عدالت و معنويت نورافشانى مى‏كند.
بدون شك پس از قرآن كريم، نهج‏البلاغه يگانه دستاويز استوارى است كه مى‏توان در تاريكيهاى عصر غيبت و در ميانه فتنه‏ها و آشوبهاى آخرالزمان با تمسّك به آن راه هدايت و رستگارى را تا رسيدن به عصر پرشكوه ظهور پيمود.
در سال اميرمؤمنان على، عليه‏السلام، و در آستانه عيد ولايت، بى‏مناسبت نديديم كه شما را مهمان خوان پربركت و گسترده نهج‏البلاغه كنيم تا از زبان امير بيان، على، عليه‏السلام، بيش از پيش با مهدى موعود، عليه‏السلام، آشنا شويم.
بدين منظور خدمت حجةالاسلام و المسلمين شيخ على رهبر كه هم در حوزه و هم در دانشگاه اصفهان به تدريس و تحقيق اشتغال دارند و در حال حاضر نيز مسؤوليت گروه معارف دانشگاه صنعتى اصفهان را نيز بر عهده دارند، رسيديم. از ايشان خواستيم كه با توجه به مطالعات و تحقيقاتى كه در نهج‏البلاغه داشته‏اند، چهره‏اى را كه اين كتاب سترگ از امام مهدى، عليه‏السلام، به تصوير مى‏كشد براى ما ارائه كنند.
آنچه در زير مى‏آيد، حاصل گفت و گوى ما با ايشان است:

آيا حضرت امير، عليه‏السلام، درباره حضرت مهدى، عليه‏السلام، در نهج‏البلاغه سخنى و كلامى دارند؟
خطبه‏هاى نهج‏البلاغه و بعضاً سخنان كوتاه و حكمت‏آميز امام حاوى بعضى از مطالب راجع به آينده زندگى انسانهاست كه گاهى باتعبير »ملاحم« از آن ياد مى‏شود. يعنى خبرهايى از آينده، خبرهايى غيبى كه حضرت مفلهَم به الهامهاى خداوندى بوده‏اند و آنها را در بين مردم مطرح مى‏كرده‏اند. امام على، عليه‏السلام، در خطبه 138 نهج‏البلاغه (صبحى صالح) اشاره مى‏كنند كه حضرت امام مهدى، عليه‏السلام چه كار چشمگيرى مى‏كنند. آخر بعضى كارها كار بنيادى و محورى و اصلى است، كار مادرى است در حقيقت. كار كليدى است. من فكر مى‏كنم كه امام در يك پاراگراف يك سطر و نيم آن رسالت بزرگ را بيان فرموده‏اند كه حالا متن را مى‏خوانم و بعد توضيحاتى مى‏دهم:
يعطف الهفدى على الهوى إذا عطفوا الهوى على الهدى و يعطف الرأى على القرآن إذا عطفوا القرآن على الرأى.

اصلاً »يعطف« يعنى چه؟
بعضى‏ها گفته‏اند يعنى تحت‏الشعاع قرار مى‏دهد. ولى مإ؛پ‏پ
امام عصر، عليه‏السلام، اين كار را انجام مى‏دهند كه »هوى« را بر »هدى« عطف مى‏كنند: مى‏گويند تو بايد تابع هدايت باشى. و لطف لطيفى در اين سخن امام هست كه با نام حضرت مهدى (ع) ارتباط دارد چون او »مهدى« است و هادى او خداست.
وقتى به لغت سر مى‏زنيم مى‏بينيم چيزى تحت‏الشعاع نيست. عطف مى‏كند »هَوى« را بر »هفدى«؛ يعنى به خواسته‏ها مى‏گويد تو تابع هدايت باش. خطت را بايد هدايت روشن كند. معطوف مى‏شوى بر هدايت. خيلى تفاوت است كه هدايت عطف بشود بر هوى. »مى‏برد هر جا كه خاطر خواه اوست«.كه ديگر دوست هم نيست دشمن هم نيست، مى‏برد و هدايت را هم به دنبال خود مى‏كشد. مى‏گويد اينجورى كه من مى‏خواهم بايد تو هدايت شوى.
امام عصر، عليه‏السلام، اين كار را انجام مى‏دهند كه »هوى« را بر »هدى« عطف مى‏كنند: مى‏گويند تو بايد تابع هدايت باشى. و لطف لطيفى در اين سخن امام هست كه با نام حضرت مهدى، عليه‏السلام، ارتباط دارد چون او »مهدى« است و هادى او خداست:
أفمن يهدى الى الحق احقّ أن يتّبع أمّن لا تهدى الا أن يفهدى.1
 به حكم اين آيه او بايد مهدى باشد تا بتواند هادى بشود. كسى كه مى‏خواهد هوى را بر هدى و هدايت عطف بكند بايد خودش مهدى باشد. از نظر اميرالمؤمنين، عليه‏السلام، كه مقتبس از قرآن است مقتبس از سنت نبى اكرم، صلّى‏اللَّه‏عليه‏وآله، است، يك تضادى بين هوى و خدا،بين هوى و هدى. وجود دارد من در كل نهج‏البلاغه ديده‏ام اين ستيز مطرح شده است.
مثلاً در قرآن كريم مى‏فرمايد كه:
يا داوود إنّا جعلناك خليفة فى الأرض فاحكم بين النّاس بالحقّ و لإ؛ تتّبع الهوى فيضلّك عن سبيل الله.2
 اى داوود ما تو را خليفه قرار داديم در زمين به حق حكم كن و دنبال هوى نرو؛ چون تو را از راه خدا گمراه مى‏كند.
راه خدا همان راه حق است همان راهى است كه قرآن در آن راه نازل شده است. اين را على بن ابى‏طالب، عليه‏السلام، فهميده‏اند تفسير كرده‏اند در كل نهج‏البلاغه فرموده‏اند سرآغاز وقوع تمام فتنه‏ها هوى پرستيهايى است كه حاكم مى‏شود. تبعيت مى‏شود: »إنّما بدء وقوع الفتن أهواء تتّبع و أحكام تبتدع« چيزهايى كه به3 نام دين وارد حوزه دين مى‏شود و جاسازى مى‏كنند فرد نمى‏فهمد كه اينها در حوزه دين نيست و تعلق به دين ندارد. هوى‏پرستها هم نوعاً دستور اين كارها را صادر مى‏كنند.
يا فرموده‏اند: »إنّ أخوف ما أخاف عليكم اثنتان؛ إتّباع الهوى و طول الأمل«، دو چيز است كه من مى‏ترسم4 شما را به زمين بزند. دنبال هوى رفتن و آرزوهاى طولانى. دنبال هوى رفتن شما را از حق باز مى‏دارد.
فأمّا اتباع الهوى فيصدّ عن الحقّ و أمّا طول الأمل فينسى الآخرة.5
 پس اين تضاد در اينجا هست بين حق و بين هوى. در اينجا اگر دقت بفرماييد تضاد بين هوى و هدى مطرح شده است. از نظر كتابت هم اگر كمى دقت نشود مى‏بينيد شباهت به هم دارند هوى و هدى تفاوتشان يك واو و يك دال است. اين هواهايى كه پيروى مى‏شوند نوعاً تفرق در آن هست، تشتت در آن هست، ظلمات در آن هست. شما اگر دقت كنيد در قرآن كريم يك مورد پيدا نمى‏كنيد كه خداوند ظلمات را مفرداً ذكر كرده باشد. اين مال تكثر ظلمتهاست. بينونت ظلمتها وجه اشتراك نداشتن آنهاست. يعنى حتى درخواسته‏هاى يك انسان هم اين ظلمتها حاكم است. بين يك خواسته من و خواسته ديگر من بينونت هست جدايى هست. در حالى كه نور را خدا هيچ جا جمع نبسته است يك مورد هم پيدا نمى‏كنيد. اينجا اگر دقت بفرماييد الف و لام بر سر »هوى« آورده‏اند، كه شايد اشاره باشد به استغراقى كه »هوى« دارد؛ يعنى تمام تك تك موردهاى هواهاى نفسانى و آن »هدى« الف و لامش، الف و لام عهد باشد. همين هفدايى كه مى‏شناسيد. چون كسى بايد هدايتگرى كند كه هدايت شده باشد. خدايى بايد هادى بفرستد كه خودش مى‏داند براى چه بشر را آفريده است. همين »هدى«،
همين هداى معروف. ولى »هوى« بعيد نيست الف و لامش الف و لام استغراق باشد. بگوييم الف و لام جنس است هم مشكلى نيست جنس »هوى«. هر جا مى‏خواهد باشد كه البته در مصداقها ديگر خيلى تفاوت نخواهد كرد. اين هدى را مى‏توانيم با يك صغرى و كبرى بگوييم نور است. هدى نور است. هوى ضد آن است و طبيعتاً ظلمت است.
امام عصر، عليه‏السلام، بنيادى‏ترين كارى كه از نظر امام على، عليه‏السلام، انجام مى‏دهند اين است كه هدايت را به معنى واقعى كلمه حاكم مى‏كنند و مى‏گويند تمام خواسته‏ها بايد ادغام در هدايت شوند.