مقدمه
روبروى يكى از وروديهاى بازار قديمى شهر اصفهان كه بيشتر مدارس علميه اين شهر با دهها و صدها سال سابقه درآن قرار دارد تابلوى بزرگى با عنوان »كتابخانه و مدرسه تخصصى حضرت ولى عصر، عليه السلام« چشم نوازى مى كند. با قدم گذاشتن در كوچه و پرس و جو از افراد مى بينيم اينجا هم مثل ديگر جاهايى كه منسوب به حضرت است بوى غربت عجيبى مى دهد. محيط مدرسه و كتابخانه ظاهرش بيشتر به منزل مسكونى شباهت دارد و تابلوى كوچكى كه چندان وضوحى هم ندارد بر سر در آن نصب شده است.
مجموعه شامل دو بخش است: اول مدرسه و دوم كتابخانه. برخلاف اكثر مدارس در حوزه هاى علميه در اين مدرسه سعى شده عمده فعاليتها و مطالعات روى بحثهاى كلامى متمركز شود، نه فقهى.
كتابخانه اين مجموعه شامل چند بخش است: بخشى را كتب تخصصى راجع به حضرت مهدى، عليه السلام، تشكيل مى دهد كه حاوى بيش از 1000 عنوان كتاب چاپى و خطى، قديمى و جديد به زبانهاى فارسى، عربى، تركى، انگليسى و... است و بخش ديگر را كتابهاى مرجع كه دربر گيرنده موضوعات مختلفى مانند تاريخ، رجال، فقه، تفسير، حديث و... است.
علاوه بر قسمت نوارخانه كه شامل بيش از هزار عنوان كاست درمورد مباحث امام شناسى و مهدويت است، مى توان يكى از بخشهاى مهم كتابخانه را واحد انتشارات آن دانست كه اقدام به احياء و ترجمه و انتشار كتب و آثارى درمورد حضرت مهدى، عليه السلام، نموده است.
براى آشنايى بيشتر با اين مجموعه پاى صحبتهاى صميمانه حجةالاسلام والمسلمين سيد محمود بحرالعلوم ميردامادى بنيانگذار مجموعه نشستيم و از محضر ايشان استفاده كرديم كه مشروح اين گفت و گو تقديم حضورتان مى گردد.

لطفاً بفرمائيد مدرسه و كتابخانه تخصصى حضرت ولى عصر، عليه السلام، از چه زمانى و با چه انگيزه اى شروع به فعاليت نمود؟
بسم اللَّه الرحمن الرحيم. الحمدللَّه الذى جعلنا من المتمسكين بولاية اميرالمؤمنين و الائمه، عليهم السلام، ظاهراً سال 60 يا 61 با كتابى كه در دانشگاه پخش شده بود مواجه شدم، كه در آن نويسنده شطحيات حلاج را تفسيرهاى ماترياليستى كرده بود و مجموعاً محتواى كتاب رد اسلام و مكتب توحيد و مبانى تشيع بود و متأسفانه دشمنان اسلام و بعضاً دوستان نادان آن وقت اين كتاب را نشر داده بودند. وقتى من با اين كتاب مواجه شدم احساس كردم كه بايد پاسخى بنويسيم و جوابى بدهيم. لذا خدمت امام، رضوان اللَّه عليه، رسيدم كتاب را به ايشان نشان دادم، ايشان هم فرمودند: رد كنيد! بعد با مرحوم آيت اللَّه العظمى گلپايگانى، رضوان اللَّه عليه، مطرح كردم. ايشان هم همينطور دستور دادند! با اشراف آيت اللَّه العظمى آقاى صافى گلپايگانى ما براى اين كتاب رديّه اى فراهم كرديم به نام »دروغپردازى پشتوانه ماترياليسم« كه در ده هزار جلد چاپ شد و در مراكز علمى و فرهنگى و حتى در خارج از كشور توسط آيت اللَّه مرحوم آقاى سعيد طهرانى، قدّس سرّه، پخش شد، خصوصاً جاهايى كه آن كتاب انحرافى و ماترياليستى پخش شده بود از آن تاريخ به بعد فكر نوشتن بخصوص در موضوع عقايد، موضوع دفاع از ولايت و امام زمان، عليه السلام، در بنده تقويت شد، بعد از آن كتابى نوشتيم به نام انتخاب برترين سيستم رد ماركسيسم به صورت مناظره كه اين كتاب با تأييد آيت اللَّه مصباح يزدى تجديد چاپ شده است. بعد هم كتابهاى ديگرى كه در زمينه امامت، ولايت، امام زمان، عليه السلام، برخى از كتب جدّمان مرحوم ميرداماد، قدّس سرّه، مثل شرعة التسمية راجع به حرمت تسمية امام زمان، عليه السلام، شرح تقدمه، تقويم الايمان در ولايت امير مؤمنان، عليه السلام، تعليقه بر صحيفه سجاديه منتشر كرديم. تا سال 64 كه بنده از قم به اصفهان آمدم و عنوان كارمان مهديه ميرداماد بود. كارهايى كه انجام مى داديم بيشتر تحت اين عنوان بود. بيشتر به كتب مرحوم ميرداماد نظر داشتيم و احياء اين كتب سال 72 بنده در قائميه اصفهان دعاى ندبه مى خواندم و صبحهاى جمعه در مجالس ندبه شركت مى كرديم. تا اينكه احساس كردم كار درباره حضرت كم شده است. تشنه زياد و آب كم است. در آن سال به فكرم رسيد در رابطه با حضرت به طور تخصصى كارهايى نظير جمع آورى كتبى كه راجع به حضرت است اعم از خطى و چاپى، فارسى و عربى و زبانهاى ديگر و حتى كتابهايى كه عليه نوشته مى شود داشته باشيم يا آنهايى كه عليه است بر آنها ردّيه بنويسيم، آنهايى كه در راستاى تشريح مبانى مهدويت است سازندگى دارند اگر خطى است چاپ بكنيم، اگر چاپ شده و مثلاً عربى است، ترجمه كنيم و يا به عكس و در اين زمينه بناى كار را گذاشتيم. در آن وقت هنوز اين مطلب به ذهنم نمى آيد كه در جايى حتى در حوزه علميه قم گفته يا پيشنهاد شده بود. وقتى من به آيت اللَّه العظمى آقاى صافى گلپايگانى پيشنهاد كردم ايشان خيلى استقبال كردند.
همينطور از اساتيد ديگر بعضى از علما و مراجع ديگر، بحمداللَّه با تأييد خداوند متعال و عنايات حضرت صاحب، عليه السلام، و الطاف آقايان مراجع و علما شروع به كار كرديم. چند نمايشگاه كتاب در اينجا قرار داديم با اينكه جاى ما وسيع نيست. امّإ؛ نمايشگاه هاى خيلى خوبى ازنظر كمى و كيفى برگزار شد و علماى اصفهان و اساتيد حوزه و دانشگاه و نسل جوان ازجمله آيت اللَّه مظاهرى به مدرسه آمده سخنرانى كردند. بحمداللَّه تا الان موفق بوده ايم به نشر بعضى از آثار، جمع آورى بيش از 1000 عنوان راجع به حضرت نوارخانه اى كه آقايان تشكيل دادند از سخنرانى علما درباره امام زمان، عليه السلام.
تا به حال چه فعاليتهايى داشته ايد و حوزه عملكردتان چقدر بوده است؟
هدف، هدف بلندى است، بنده در فكرم بوده و هست كه يك كار جهانى بكنيم، يعنى پاسخگوى سؤالات و شبهات در كل عالم باشيم. عنوان مدرسه و كتابخانه تخصصى حضرت ولى عصر، عليه السلام، مدرسه اش جنبه عقايد دارد نه فقه و اصول چون اعزام مبلغ داريم از طرف آقايان مراجع مأذون هستيم وجوه سهم امام، عليه السلام، را دريافت كنيم و مبلغ اعزام كنيم به شهرهايى كه محدودند و شيعه در اقليت است. خوب اين آقايان بايد يك دوره ببينند، كلاس عقايد ببينند، بخصوص در بخش ولايت در بخش امام زمان، عليه السلام، اينجا مدرسه اش به اين عنوان است. براى طبقه دانشجو همچنين كلاسهاى سخنرانى داريم. از اساتيد دعوت كرده ايم تا بحال از بسيارى از آقايان بهره برده ايم. خود بنده هم شبهاى جمعه در اينجا جلسه دارم و بحثمان بحث امامت است و امام شناسى از ديدگاه قرآن و روايات و بحمداللَّه در استان يك مركزى است شناخته شده و فراتر به طورى كه از شهرهاى مختلف و استانهاى مختلف براى ما سؤال مى فرستند، ما جواب مى دهيم و مقالاتى كه در برخى مجلات داده ايم از جمله مجله موعود چاپ شده است. از نظر بفعد خارجى با اينكه امكانات ما خيلى محدود است خود شما شاهد هستيد كه بعضى از محققان خارجى كه به اصفهان براى تحقيق يا ديدن آثار باستانى آمدند، به اين مركز مراجعه كرده اند و بعد از بحث و صحبت بعضى از آنها اسلام آوردند از جمله آقاى So-Miake كه از ژاپن آمد، چند شب اينجا ماند. بعد از بحث و صحبت ايشان مسلمان شد. شيعه شد. از سوئد داشتيم و كشورهاى ديگر. اخيراً آقايى آمدند اينجا از ايتاليا كه در 1995 ميلادى يعنى حدود 5 سال پيش مسلمان شده بودند در لندن شيعه شده بودند. خانم ايشان هم سنى بودند، شيعه شده بود و ايشان آمدند اينجا براى تحقيق درباب حضرت مهدى، عليه السلام، دو، سه شب هم ميهمان ما بودند. سؤالهايى داشتند، ما جواب داديم بحمداللَّه با امكانات كم هم داخل استان و هم در سطح كشور و هم ازنظر بعد خارجى فعاليتهايى داشته ايم و داريم.
نتيجه و اثر فعاليتهاى خود را چگونه مى بينيد؟
مهمترين نتيجه اى كه ما در اين چند سال از اين مجموعه گرفته ايم اين است كه مبلغانى در اينجا آمده اند و بهره برده اند از كتب و دروس اينجا و اينها در منعكس كردن مبانى تشيع و مهدويت در بيرون خدماتى داشته اند كه اين را ما مهمترين محصول اينجا مى دانيم. يعنى اينجا مبلغ ساز بوده است. چه آقايان طلاب و چه آقايان دانشجو، چه داخلى و چه خارجى. اينها مبلغ ولايت شده اند. مثلاً آقاى عبدالرحمن العلى كه جريانش سابقاً در مقاله »حيات بخشى حضرت مهدى« در مجله مسجد آيت اللَّه انگجى تبريز با عكس چاپ شده است. ايشان با اينكه خيلى در تسنن تعصب داشت و فكرش وهابى زده هم شده بود و خيلى با تشيع مخالف بود، خودش مى گفت من كتابهاى دكتر تيجانى را آتش زده ام با چنين وضع و تعصبى ايشان سه ماه آمد اينجا و در جلسات ما شركت كرد. در دروسى كه ما داشتيم شركت كرد، بعد از بحث و صحبت ايشان شيعه شد و يك جزوه و رساله اى نوشت به نام »موعظمتى لكل مسلم« كه در آن جزوه از تشيع دفاع كرده است و در آن آيات قرآن و روايات را آورده، در رابطه با بحث مهدويت هم ما سه چهار روزى با ايشان كار كرديم، ايشان زير بار نمى رفت، البته اصل موضوع را قبول داشت ولى تولد حضرت را منكر بود ولى بحث كرديم از كتب خودشان و بالاخره ايشان قانع شد.
مجموعاً چه محصولات و انتشاراتى تاكنون راجع به حضرت داشته است؟
اولين اثرى كه راجع به حضرت صاحب، عليه السلام، ما موفق شديم نشر بدهيم كتابى است از مرحوم ميرداماد، رضوان اللَّه عليه، به نام شرعة التسمية. رواياتى ما داريم در باب اينكه اسم حضرت را نبريد »م - ح - م - د« ناهيه است. نهى مى كنند ما را از اسم بردن حضرت يك عده اى از مرحوم ميرداماد استفتاء كردند كه به نظر شما نام بردن حضرت چطور است؟ مرحوم ميرداماد قائل به حرمت بودند. ايشان جواب مى دهند كه من حرام مى دانم و مشكل است نام بردن حضرت. اين فتوايشان مستند به رواياتى است كه ناهيه است و به طور مطلق هم زمان غيبت صغرى را شامل مى شود و هم غيبت كبرى را. ايشان مستدل صحبت مى كنند يك بحث فقهى و ولايى به نام شرعة التسمية. آيت اللَّه العظمى آقاى صافى گلپايگانى نظر داشتند كه اين كتاب چاپ بشود. ما هم اين كتاب را در مشهد مقدس از كتابخانه آستانه گرفتيم. نسخه خطى اين كتاب را با نظر جناب آقاى استادى كه از محققان و علماى بزرگوار هستند با اشراف و تحقيق ايشان چاپ كرديم. البته چون عربى بود و خواستيم براى فارسى زبانها هم مفيد باشد. يك مقدمه اى مشتركاً با جناب آقاى استادى به فارسى نوشتيم و تقريباً يك مقدارى از اصل مطالب كتاب را در اين مقدمه فارسى آورده ايم. اين اولين اثر راجع به امام زمان، عليه السلام، است و بعد سه رساله درباره امام زمان، عليه السلام، از مرحوم علامه مجلسى، رضوان اللَّه عليه، است كه جناب آقاى رجايى كه از محققان و علماى بزرگوار قم هستند آقاى حاج آقا مهدى رجايى كه بسيارى از كتابهاى قدما را ايشان تحقيق كرده اند و محقق خوبى هستند. تحقيق كرده اند و مقدمه اى كه بنده نوشتم چاپ شده است. اين دومين اثر راجع به امام زمان، عليه السلام، بعد دو جلد كتاب به نام در محضر دوست است كه جلد اولش از آقاى رجايى است كه مجموعه اى است شامل 40 تشرّف و دومى از بعضى دوستانمان در همين مركز كه هر دو را بنده بر آنها مقدمه نوشته ام و بعضى مقالاتى كه فرستاده ايم براى بعضى مجلات مانند: حيات بخشى حضرت مهدى، عليه السلام، و برخى مقالاتى كه مجله موعود چاپ كرده است و همچنين مقاله اى كه كانون انديشه به زبان فرانسه راجع به حضرت صاحب از بنده چاپ كرده اند.
براى آينده چه برنامه هايى درپيش داريد؟
ان شاءاللَّه در نظر داريم جاى وسيعترى پيدا كنيم و اين مركز وسعت پيدا كند هم از نظر جا و هم ازنظر كار و تلاش. كلاسهاى بيشترى بگذاريم بخصوص براى آقايان طلاب. يعنى آقايانى كه طلبه اند و در حوزه درس مى خوانند بايد قبل از پرداختن به فروع به اصول بپردازند. اصول اعتقادات يعنى كلام و طورى بشود كه در برخورد با مكاتب مختلف بتوانند پاسخگو باشند. شبهات امروز و تهاجم فرهنگى و مسائلى كه دارد. براى آقايان طلاب كلاسهايى بهتر و بيشتر بگذاريم. براى دانشجويان كتابخانه مان وسعت بيشترى پيدا كند. وقت بيشترى براى خواننده قرار بدهيم. الان با توجه به جاى كم و نامساعد، ما هنوز به آن هدف نرسيده ايم. نشر آثارى كه مربوط به حضرت است و خطى است. اخيراً اثرى از مرحوم آيت اللَّه فقيه ايمانى پدر جناب حجةالاسلام والمسلمين آقاى مهدى فقيه ايمانى كه هم خودشان، هم پدرشان آثار خوبى راجع به امام زمان، عليه السلام، دارند يافته ايم كه راجع به زيارت ناحيه است و خطى است. در نظر داريم اين كتاب با اشراف خود آقاى فقيه ايمانى چاپ شود. اينكه تنها در ايّام نيمه شعبان جشن گرفته شود و چراغانى شود درست نيست، حق حضرت درست ادا نمى شود. بايد يك تبليغى بشود، ترويجى بشود مثلاً با عنوان دهه مهدويت كه از دهم تا بيستم شعبان دهه مهدويت باشد، همانطور كه دهه حسينى داريم (عاشورا) دهه آخر صفر مربوط به نبى اكرم و امام مجتبى، عليهماالسلام، دهه فاطميه مربوط به حضرت زهرا، سلام اللَّه عليها، دهه مهدويت داشته باشيم.
به عنوان آخرين سؤال بفرمائيد با چه مشكلاتى از يكسو و چه بركات و عناياتى خاصه از ناحيه حضرت مواجه بوده ايد؟
مشكلات كه فراوان است ما از صفر شروع كرديم، از نظر مادى و حتى جا نداشتيم و مكانى كه الآن هستيم منزل مسكونى خود ما بوده است كه دراختيار اين كار قرار داديم و افتخار هم مى كنم و حضرت هم عنايت فرمودند كه ما حتى يك لحظه بيجا نشديم و بحمداللَّه با واگذارى اينجا جاى بهتر و مناسبترى پيدا شد. امّا متأسفانه با كمى امكانات و بعضاً عدم امكانات مادى روبرو هستيم. امروز روزى است كه بايد دست افرادى كه مى خواهند كار كنند از نظر امكانات مادى باز باشد، تجهيزاتى كه بايد داشته باشند، لوازم و امور ديگرى كه بتواند پاسخگوى تهاجم فرهنگى باشد. بتواند نشر آثار و عقايد بكند دراختيار آنها باشد. البته دوستانى بوده اند كه كمك كرده اند و مى كنند در اصفهان ما عشاقى را سراغ داريم كه اينها خدمتگزار حضرت مهدى، عليه السلام، هستند و بوده اند و به ما كمك كرده اند ولى متأسفانه با كمبود مواجه بوده ايم و هستيم، بخصوص در رابطه با اعزام مبلغ به اطراف، مثل زاهدان، بندرعباس، سيستان و بلوچستان، ايرانشهر بخصوص، مجموعاً كارها انجام شده بحمداللَّه كمبودها هم جبران شده و ان شاءاللَّه جبران مى شود.
امّا بركات، بركاتى كه فرموديد، من قبل از شروع كار تا تصميم گرفتم، شبى خواب ديدم كه از يك كوه بسيار بزرگى بالا مى روم كه خيلى بالا رفتن از اين كوه سخت است، خيلى مشكل بالا رفتم تا رسيدم، نهايتاً به بالاى كوه به آن هدف بعد از رسيدن يادم هست در عالم رؤيا سوره فجر خواندم از همان خواب فهميدم كه اين كار، كار مشكلى است، كار سختى است، ولى نهايتاً به پيروزى مى رسد. بعد هم اين هدف ما كه در سه رساله مطرح كرده بوديم و با بعضى دوستان شفاهاً مطرح كرده بوديم اين را جاهاى ديگر هم دنبال كردند، مسجد جمكران دنبال كردند و بحمداللَّه ان شاءاللَّه داريم به پيروزى مى رسيم. جمعاً چون كار، كار شخصى و فردى نيست. موفقيتهايى كه مسجد جمكران كسب كردند بعد از كار ما شروع كردند امّا بحمداللَّه موفق بوده اند. مجله موعود، مجله هاى ديگر راجع به حضرت جمعاً رسيده ايم به موفقيت.