بحث دومى كه مى‏شود مطرح كرد اين است كه آيات و روايات را بر اساس يك تقسيم بندى و طبقه‏بندى مناسب و با توجه به آفت‏هايى كه براى هر گروه در آخرالزمان ذكر شده بررسى كنيم .
جامعه اسلامى تركيبى است از انسان‏هايى در آن زندگى مى‏كنند. پس مسلماً آسيبى كه در آخرالزمان اتفاق مى‏افتد در مردان و زنان آن دوره وجود دارد؛ زيرا آنها جامعه را مى‏سازند به همين دليل يك مقدار بايد بحث را تفصيلى‏تر و جزئى‏تر كنيم.
به عبارتى ببينيم در روايات ما براى مردانى كه در آخر الزمان دچار آسيب شده‏اند چه نشانه‏هايى ذكر شده است. روايت اول از پيامبر بزرگوار اسلام (ص) نقل شده و بسيار تكان دهنده است. اين روايت يكى از آسيب‏هاى آخرالزمان را در مردان نشان مى‏دهد. معمولاً اسلام توقعش از مرد اين است كه حس غيرت دينى و مهابت الهى داشته باشد. در سيره معصومين (ع) وقتى مراجعه مى‏كنيم به سيماى مبارك خود امام زمان (ع) مى‏بينيم كه مهابت الهى در چهره آن بزرگوار وجود دارد. يعنى در چهره مبارك امام زمان (ع) در عين ملاحت و شيرينى، نوعى مهابت و ترس الهى هم وجود دارد. يك چهره‏اى است كه تركيبى از ملاحت و مهابت در آن ديده مى‏شود. اسلام توقعش از هر مردى اين است كه نوعى مهابت در سيماى او ديده شود. در آخرالزمان اين گونه است كه طبق روايات اگر شما{P در بين 20 مرد كمتر يا بيشتر، يك يك چهره‏ها را مورد ارزيابى و شناسايى قراردهى نمى‏توانى كسى را پيدا كنى كه در چهره او هيبت و مهابت الهى و آثار ترس از خدا وجود داشته باشد.
به عبارت ديگر مقصود از اينكه يك حالت مهابت باشد اين است كه وقتى در چهره انسانى خيره مى‏شوى رنگ الهى را در چهره او ببينى و انسان‏هاى گنهكار وقتى كه چنين برخورد بكنند، نوعى فاصله و نوعى هيبت الهى در آن چهره مى‏خوانند كه معصيت آنها را دور مى‏كند؛ امّا در چهره مردان آسيب زده آخر الزمان هيچ ترسى از خدا وجود ندارد؛ به طورى كه اهل معصيت خيلى راحت در برابر آنها مرتكب معصيت مى‏شوند و آنها هيچ عكس العملى نشان نمى‏دهند و چهره‏اى كه در او مهابت فى الله باشد، هيبت الهى باشد اهل معصيت را از معصيت دور مى‏كند. ما در زندگى اولياء خدا داريم كه انسانهاى گنهكارى با نگاه به آنها از گناه فاصله مى‏گرفتند از گناه كردن پشيمان مى‏شدند ولى در دوره آخر الزمان اين طور نيست كه مردانى وجود داشته باشند يا كمتر مردانى وجود دارند يا بهتر بگويم مردان آسيب زده‏اى وجود دارند كه اهل معصيت از آنها هيچ خوفى نخواهند داشت .
روايت دوم در مورد نشانه‏هاى مردان و خصلتهاى منفى مردان آخر الزمان است از جمله اينكه مى‏فرمايد »يطيع الرجل زوجته و يعصى والديه« مردان آسيب زده دوره آخر الزمان از اطاعت و احترام والدين دور مى‏شوند امّا يك گرايش و اطاعت و پيروى صد در صد از همسران خود خواهند داشت. البته به اين معنا نيست كه انسان در مسايل خانوادگى تفاهم نداشته باشد بلكه اشاره به اين مطلب مى‏كند كه در آخر الزمان مردانى وجود دارند كه صد در صد مطيع زنان خود هستند؛ امّا در برابر پدر و مادر هيچ تواضع و فروتنى ندارند و احترامى براى آنها قائل نيستند.
باز روايت ديگر - كه نشانه‏هايى از مردان آفت زده از نظر اعتقادى و اخلاقى را نشان مى‏دهد مى‏فرمايد »يكون الرجل همه بطنه و قبلته زوجه و دينه دراهمه« مردان آسيب زده‏اى وجود دارند كه تمام همت و عزمشان براى پر كردن شكمهايشان است. به فكر ديگران و معيشت ديگران نيستند فقط همتشان معيشت خود است. زنان آنها قبله آنها مى‏شوند كه در اينجا »قبلته زوجته« شايد به اين معنا باشد كه آنها يا اهل نماز نيستند به اطاعت از زنانشان يا اگر هم اهل نماز هستند آن قدر براى آنها اطاعت از همسر در هر بعدى از ابعاد مهم مى‏شود كه گويا اينها رو به خداى خود ايستاده‏اند و گويا اطاعت از همسر اطاعت از خدا براى آنها به حساب مى‏آيد و دين آنها پول آنها مى‏شود. يعنى براى آنها مقدس‏ترين چيز و مهمترين چيز پول و ثروت است .
روايت ديگرى است كه حكايت مى‏كند از اينكه اينها از مرد بودن خودشان خسته مى‏شوند: »لعن الله مخنثين من الرجال« تعبير روايت اين است كه اينها مخنث مى‏شوند. يعنى مردانى كه اينها از صفات مردانگى خسته مى‏شوند و سعى مى‏كنند كه گرايش‏ها و تمايلات و حالت‏هاى زنانه را در خودشان ايجاد بكنند. اين گرايش‏ها ممكن است در حرف زدن باشد، ممكن است در آرايش و آراستگى باشد، ممكن است در پوشش باشد، ممكن است در فكر باشد، چون مى‏دانيد كه در اسلام و در علم روانشناسى ثابت شده زن و مرد داراى خصلتهاى ممتاز از هم هستند. خلقت زن و مرد اقتضا مى‏كند كه هر يك از آنها مشخصات روحى و روانى خاص خودشان را داشته باشند. در آخر الزمان يكى از اتفاقات شومى كه مى‏افتد اين است كه مردان مى‏خواهند بعضى شان از نظر صفت مثل زنان باشند و به قول يكى از علما، مردانى هستند كه از مرد بودن پشيمان و از مردانگى خسته مى‏شوند. تمايل به صفات زنانگى و نمايش‏هاى زنانگى در آنها ايجاد مى‏شود و در نقطه مقابل حتى روايتى هم داريم كه »والمترجلات من النساء« زنانى هم پيدا مى‏شوند كه اينها خصوصيات مردان را مى‏خواهند در خودشان ايجاد كنند و مثل مردان پوشش داشته باشند. رفت و آمد داشته باشند و حالاتى كه مخصوص مردان است در آنها زنده مى‏شود. در هر صورت اين چنين مردانى كه از مخنثين هستند يعنى زن نما مى‏شوند و نمايش زنانه در زندگى شان ايجاد مى‏شود مورد لعن خداوند و رسول مكرم اسلام (ع) قرار گرفته‏اند.
روايت آخرى كه در اين جهت برايتان عرض مى‏كنم يك هشدار جدّى است براى ما و مى‏فرمايد: »يتسمين الرجال للرجال و النساء للنساء و يا تميشط الرجل كما تميشط المرأة لزوجها« يكى از مقرراتى كه در دين از نظر اخلاقى به زن و مرد ابلاغ مى‏شود آراستگى ظاهر است. حتى در امر عبادت آراستگى موجب ترقى پاداش نماز است. مثلاً ما در روايت داريم هنگامى كه شما مى‏خواهيد قرآن تلاوت بكنيد، مسواك بزنيد چرا كه دهان شما طرق و سبيل قرائت قرآن است. در روايات داريم كه اگر كسى مسواك بزند و معطر بكند خودش را، هر يك از اينها ثواب نمازش را هفتاد برابر مى‏كند. پس آراستگى در دين مسلم است كه از اصول اخلاقى است. امّا يكى از آفت‏هايى كه در دوره آخر الزمان براى مردها بوجود مى‏آيد اين است كه به جاى آراستگى دست به آرايش مى‏زنند و مرد در اسلام قبيح است كه آرايش بكند. آراستگى با آرايش امر بسيار متفاوتى است. روايتى كه اينجا خدمتتان عرض كرديم اين است »يتسمين الرجال للرجال« در دوره آخر الزمان بعضى از مردها براى مردان ديگر آرايش مى‏كنند و يا در روايت ديگر مى‏فرمايد كه بعضى از مردها در دوره آخر الزمان آرايش مى‏كنند براى ديگران، همچنانكه خانم نو عروسى براى داماد، خودش را آرايش مى‏كند. اين مسئله يكى از آسيب‏هايى است كه ممكن است در آخر الزمان گريبانگير مردها و جوانها بشود. چرا اين آسيب است به خاطر اينكه اسلام از مرد روحيات مردانه مى‏طلبد و آرايش كردن و آنهم به شكل افراطى مسلماً يكى از حالتهايى است كه مى‏تواند انسان را از جديت و مردانگى ساقط بكند.
اگر شما تاريخ اندلس را مطالعه كرده باشيد مى‏بينيد كه براى فتح اندلس از طرف غرب، يكى از شيوه‏هايى كه غربيان اعمال كردند و توانستند بر سرنوشت مسلمانها حاكم شوند اين بود كه آمدند به جاى آراستگى ، آرايش را در بين مردان عمومى كردند و ترويج دادند و نهايتاً وقتى مردان را به آرايش تشويق كردند و عادت دادند و ديگر كسى نبود كه در برابر آنها مقاومت كنند و بعد به راحتى آنها توانستند بر سرنوشت آندلس حاكم شوند .اين روايت باز يك هشدار است به ما كه مى‏فرمايد »يمتشط الرجل كما تمتشط الرجل لزوجها« همچنانكه زنى براى شوهر خودش آرايش مى‏كند، گاه مردانى به وجود مى‏آيند كه دچار اين آفت مى‏شوند و چنين آرايش مى‏كنند و خطرناك‏تر از اين، اين كه در آخر الزمان مى‏فرمايد »يتنافس فى الرجل يغارّ عليه من الرجال« يعنى: در آخرالزمان باندهايى به وجود مى‏آيند كه طرفدار همجنس بازى هستند. مردان، هوسرانى‏هاى خودشان را به يكديگر اختصاص مى‏دهند. در اين روايت مى‏فرمايد »يتنافس فى الرجل« يعنى ممكن است رقابت داشته باشند براى رسيدن به مرد ديگر. و بعد مى‏فرمايد »يغار عليه من الرجال« يعنى ممكن است دو مرد بر سر مرد ديگرى يا فرد ديگرى با هم غيرت و حسادت داشته باشند و هر يك رقيب ديگرى براى رسيدن آن فرد باشد.
گاهى شده است كه ما در بين جوامع اسلامى اين مطلب را مى‏بينيم كه از طرف غرب با تشكيل باندهايى مشخص و با نام و نشان، گروه‏هايى تشكيل مى‏شود كه بر اين اساس هدف‏هايى را دنبال مى‏كنند. در هر صورت اين هم يكى از مسائلى است كه در روايات به عنوان آسيب و آفت مردها در آخر الزمان وارد شده كه ممكن است مردانى بالاتر از آرايش به مسايل ديگرى هم روى بياورند مانند قوم لوط. اين حالت نبايد در ما ايجاد شود كه در آخر الزمان نسبت به همه بدبين باشيم. زيرا در آخرالزمان دو حركت متضاد از دو گونه مردم در دفاع از دين يا دورى از دين اتفاق خواهد افتاد و ما همه جا را نبايد تاريك ببينيم. در كنار ارتدادها و اين چهره‏ها و اين سيماهاى آسيب ديده، مردان و زنانى وجود دارند كه مى‏توانند با همه شرايطى كه وجود دارد راه حق و دفاع از حق را بپيمايند.