تحليلي بر مواضع سياسي علي‌بن ابي‌طالب(ع)

كتابي كه معرفي‌ مي‌شود، پس از رحلت پيامبر(ص) تا قتل عثمان بن عفان اثر تحقيقي «دكتر اصغر قائدان»، استاد دانشگاه در رشتة تاريخ است كه نخستين بار در سال 1357 توسط انتشارات اميركبير به چاپ رسيده است.
بر تاريخ پژوهان اسلامي، اين امر روشن است كه سال‌هاي پس از رحلت پيامبر اكرم(ص) تا قتل خليفه سوم، يكي از دوران‌هاي حساس، پرماجرا و سرنوشت سازي است كه هنوز پس از چهارده قرن، گرد و غبار طوفان حوادث آن فرو ننشسته است. به رغم تحقيقات و كنكاش‌هاي بسيار مفيد و ارزنده‌اي كه در زمينة تاريخ صدر اسلام و اميرالمؤمنين(ع) به رشتة تحرير درآمده، اما اين تحقيقات عمدتاً يا به حيات آن حضرت در دوران پيامبر(ص) و يا خلافت پنج سالة امام علي(ع) اختصاص داشته، و به طور گذرا بعضاً تنها اشاره‌اي به اين دوران حساس و سرنوشت‌ساز ـ يعني 25 ساله ـ نموده كه پرسش‌هاي جستجوگران را به طور كامل پاسخ نداده است. بعضي از اين تحقيقات به دليل غير علمي و غير كلاسيك بودن، و برخي ديگر به دليل جانبدارانه بودن تضعيف شده است. بر اين مبنا مؤلف كتاب حاضر، گردآوري اطلاعات تاريخي و تحليلي آن بر اساس معتبرترين و قديمي‌ترين منابع متعلق به دو، سه قرن آغازين تاريخ اسلام ـ به ويژه منابع اهل‌سنت را با هدف نزديكي و وحدت شيعه و سني، در اين موضوع مهم، محور پژوهش قرار داده است.
اين كتاب مشتمل بر يك مقدمه، دو بحث آغازين ـ گذري بر منابع ، علي‌بن ابي‌طالب(ع) از بعثت تا واپسين ايام حيات پيامبر(ص) ـ ، و پنج فصل به اين شرح است:
1. امام علي(ع) به هنگام بيماري، رحلت پيامبر(ص) و تشكيل سقيفة بني‌ساعده؛
2. حمايت و جانب‌داري از رهبري امام علي(ع) پس از انجام بيعت ابوبكر در سقيفه؛
3. امام علي(ع) در دوران خلافت ابوبكر؛
4. امام علي(ع) در دوران خلافت عمربن خطاب؛
5. امام علي(ع) در دوران خلافت عثمان.
تقدير استادان صاحب‌نام رشتة تاريخ (دكتر صادق آيينه‌وند و دكتر سيد جعفر شهيدي)، از مؤلف محترم،  در صفحات آغازين متن كتاب آمده است. مطالعة اين اثر را به خوانندگان محترم مجله پيشنهاد مي‌كنيم.

ماهنامه موعود شماره 71