نام كتاب: حقوق مؤمنان از ديدگاه خاتم پيامبران (ص)
نويسنده: ابراهيم شفيعي سروستاني
ناشر: موعود عصر(ع)
نوبت چاپ: اول، 1385
تعداد صفحه: 106 ص رقعي



نويسندة كتاب حقوق مؤمنان از ديدگاه خاتم پيامبران(ص) در پيش‌گفتار اين كتاب در زمينة ضرورت و هدف از نگارش آن چنين آورده است:
اعلام سال 1385 از سوي مقام معظم رهبري به عنوان سال پيامبر اعظم(ص) فرصت گران‌قدري براي مرور دوباره بر زندگي، شخصيت‌، سيره و آموزه‌هاي ارزشمند بزرگ مردي است كه جهان آفرينش تاكنون كسي را مانند او نديده و نخواهد ديد.
بي‌ترديد، نويسندگان و پژوهشگران حوزه و دانشگاه در اين سال به بررسي موضوع‌هاي مختلف فرهنگي، سياسي و اقتصادي از منظر رسول گرامي اسلام(ص) خواهند پرداخت و تصاوير تازه و بديعي از شخصيت آن يگانة دوران در معرض ديد جهانيان قرار خواهند داد. در اين ميان، نكتة مهم اين است كه ما بتوانيم شخصيت و تعاليم پيامبر خاتم را به خوبي به دنياي امروز معرفي كنيم و آموزه‌هاي آن حضرت را به عنوان آموزه‌هاي جهاني كه بشريت بيش از هر زمان ديگر به آن‌ها نيازمند است، مطرح سازيم.
موضوع «حقوق مردم» به طور عام و «حقوق مؤمنان» به طور خاص يكي از موضوع‌هايي است كه با توجه به رويكرد ياد شده، پرداختن به آن‌ها در اين سال ضروري است. جا دارد كه نويسندگان و پژوهشگران حوزوي و دانشگاهي با جديت بيشتري به آن‌ها بپردازند؛ زيرا در عصر حاضر به دليل حاكميت فرهنگ فردگرا و سودمحور غربي بر جهان، روابط اجتماعي به شدت دست‌خوش  آسيب شده و مردم در روابط خود با يكديگر بيش و پيش از آن كه به حقوق ديگران بينديشند، به سود و زيان خود فكر مي‌كنند. همين امر سبب شده است كه فعاليت‌هاي جمعي و مشاركت‌هاي اجتماعي كمتر در جوامع شكل گيرد.
جامعة ما نيز از اين امر مستثنا نيست و متأسفانه شاهد هستيم كه چگونه روابط خانوادگي، ارتباط‌هاي دوستانه، مشاركت‌هاي اقتصادي و ... به دليل آن كه افراد، حقوق يكديگر را پاس نمي‌دارند، در مدت زمان كوتاهي متزلزل مي‌شود و سرانجام به جدا شدن خويشان، دوستان و شركا از يكديگر مي‌انجامد.
با توجه به آنچه گفته شد، موضوع‌هاي زير در اين كتاب مورد توجه قرار گرفته و تلاش شده است كه با بهره‌گيري از آموزه‌هاي پيامبر و اهل‌بيت(ع) تصوير روشني از آن‌ها ترسيم شود:
1. «حق‌گرايي» مسلمانان ناشي از «تكليف‌گرايي» آنان بوده و آن‌ها به حكم تكليف الهي موظف به رعايت حقوق ديگران هستند.
2. در هيچ مكتبي به اندازة اسلام به حقوق مردم توجه نشده است، تا آن‌جا كه حتي آداب سادة اجتماعي مانند پاسخ‌دادن به سلام يا «يرحمك الله» گفتن هنگام عطسه ديگران به عنوان حقي از حقوق اهل ايمان بر شمرده شده است و همگان موظف به اداي اين حقوق شده‌اند.
3. تأكيد فراوان آموزه‌هاي اسلامي بر ضرورت اداي حقوق ديگران و برشمردن تجاوز به حقوق مردم به عنوان گناهي نابخشودني، ضامن استقرار روابط سالم اجتماعي و ايجاد جامعه‌اي متعهد و مسئول است. جامعه‌اي كه در آن همه در برابر هم احساس مسئوليت و تعهد مي‌كنند و هيچ كس خود را نسبت به ديگران بي‌اعتنا نمي‌داند.
كتاب يادشده شامل پيش‌گفتار، مقدمه و سي عنوان مستقل است كه هر عنوان بيان كنندة يكي از حقوق مؤمنان مي‌باشد.
در مقدمة كتاب با هدف آشنايي با مباني حقوق و وظايف اجتماعي و جايگاه حقوق مؤمنان در آموزه‌هاي اسلامي اين موضوعات بررسي شده است:
الف) معنا و مفهوم حقوق؛ ب) تقسيم‌بندي حقوق؛ ج) رابطة
حقوق خداوند و حقوق مردم؛ د) متقابل بودن حقوق؛ ه‍ ) گذشت‌ناپذير بودن تجاوز به حقوق بندگان، و) عظمت مقام مؤمنان؛ ي) پيامبر اعظم(ص) و حقوق اهل ايمان.
محور اصلي مباحث اين كتاب، روايتي است كه در كتاب شريف وسائل‌الشيعه از پيامبر گرامي اسلام(ص) نقل شده و در آن به سي حق از مهم‌ترين و اساسي‌ترين حقوقي كه هر مسلمان نسبت به ديگر هم‌كيشان خود دارد، اشاره شده است. پيامبر اعظم(ص) در آغاز اين حديث مي‌فرمايد:
هر مسلمان بر برادر مسلمان خود سي حق دارد كه برائت ذمّه از اين حقوق حاصل نمي‌شود مگر با ادا كردن آنها يا گذشت صاحب حق.
آن حضرت در ادامه به بيان اين حقوق سي‌گانه پرداخته و در پايان نيز مي‌فرمايد:
در روز قيامت، برادار مسلمان شما كه حقي از حقوق او را ادا نكرده‌ايد، در پيشگاه خداوند، حق خود را مطالبه مي‌كند و خداوند نيز به نفع او و به ضرر شما حكم خواهد كرد.
نويسندة اين كتاب هر يك از اين حقوق سي‌گانه را در عنواني مستقل مورد بحث قرار داده و مفهوم، دامنه و مصاديق آن‌ها را با استفاده از روايات پيامبر اكرم(ص) و اهل بيت(ع) روشن ساخته است. عناوين حقوق يادشده به اين شرح است:
1. چشم‌پوشي و گذشت؛ 2. دست‌گيري و هم‌دلي؛ 3. رازداري و خـطاپوشي؛ 4. درگـذشتن از لغـزش؛
5. پوزش‌پذيري؛ 6. رد كـردن سـخنان بدگويـان؛
7. اندرزگويان و خيرخواهي؛ 8. پايداري بر دوستي؛ 9. وفاي به عهد و پيمان؛ 10. عيادت و دل‌جويي؛ 11. حضور در مراسم خاك‌سپاري؛ 12. پذيرش دعوت؛ 13. قبول هدايا؛ 14. احسان در برابر احسان؛
15. قدرشـناسي و سـپاس‌گزاري؛ 16. مـددكاري و يـاري رســاني؛ 17. مراقبت و سرپرستي؛ 18 و
19. چاره‌سازي و مشكل‌گشايي؛ 20. دعا براي سلامتي او به هنگام عطسه؛ 21. راهبري به مقصود؛ 22 و 23. پاسخ‌گويي به سلام، خوش‌صحبتي و حسن خلق؛ 24. ارج نهادن و ارزش‌گذاري؛ 25. پذيرش سوگند؛
26 و 27. گسترش دامنة دوستي و ترك دشمني و كينه‌توزي؛  28. خيرخواهي و فريادرسي؛ 29. همراهي در لحظات بحراني؛ 30. ترك خودبيني و خودخواهي.
مطالعه اين كتاب را به همه كساني كه تأسي و اقتدا به پيامبر خاتم(ص) را نصب العين خود قرار داده‌اند، توصيه مي‌كنيم.