مجتبي الساده
مترجم: سيد شاهپور حسيني

پيامبر اكرم(ص) فرمود: هر كس بميرد در حالي كه امام زمانش را نشناخته باشد، به مرگ جاهليت از دنيا رفته است.
اين حديث از جمله احاديث صحيح و متواتر و حتمي به شمار مي‌رود كه  تمامي فرقه‌هاي اسلامي، صحت آن‌را پذيرفته‌اند.
در دعايي كه از امام صادق(ع) روايت شده، آمده است:
خداوندا خودت را به من بشناسان، زيرا اگر خودت را به من نشناساني، رسول و فرستاده‌ات را نمي‌شناسم. خداوندا، فرستاده‌ات را به من بشناسان چه اگر فرستاده‌ات را به من نشناساني، حجتت تو را نخواهم شناخت، خداوندا حجت را به من بشناسان و اگر حجتت را به من نشناساني، بي‌شك در دين خود گمراه خواهم شد.
ما از اين دعا، ضرورت شناخت امام زمان(ع) را درك مي‌كنيم. رسول اكرم(ص) و امامان اطهار(ع)، همگي ما را تشويق به ضرورت شناسايي امام زمان(ع) در هر وقت و زماني مي‌كنند. در اين جا اين سؤال پيش‌مي‌آيد كه آيا تنها دانستن نام و نسبت ايشان كفايت مي‌كند؟ آيا دانستن تاريخ ولادت و مكان رشد ايشان و ... براي ما كافي است؟
از اين‌جا اهميت فرهنگ مهدويت و تمام زيرمجموعه‌ها، فصل‌ها، اسباب، انگيزه‌ها، مقتضيات، تاريخ، شاخه‌ها و نشانه‌هاي آن را، در تمامي ابعاد، چه از نظر عقيدتي و اصولي و چه فكري و فرهنگي، يا سياسي و اجتماعي حس مي‌كنيم. از همين رو برداشتن نقاب و حجاب نشانه‌هاي ظهور و چشم‌داشت به آن روز موعود، ضرورت دارد تا بدين وسيله مؤمنان در كوران رويدادهاي بزرگ و فتنه‌هاي كشنده، دقت، احتياط و دورانديشي داشته باشند. با گذر روزها و شدت يافتن حوادث، نشانه‌هاي ظهور جايگاه مهمي در فرهنگ اسلامي پيدا كرده‌اند و به همين جهت است كه امام صادق(ع) فرمودند:
بي‌شك پيش از (ظهور) نشانه‌هايي از جانب خداوند بلند مرتبه و بزرگ براي مؤمنان خواهد بود.
با تأمل در نشانه‌هاي ظهور متوجه مي‌شويم كه آن‌ها در جهت دو هدف و امر مهم بيان شده است:
1. هشدار و آگاهي مؤمنان، دربارة رويدادها و فتنه‌هاي كشنده و پرچم‌هاي گمراهي و كج‌روي در تمامي عرصه‌ها در آينده و بر حذر داشتن از پيروي از اين جريان‌ها؛
2. نويد دادن به مؤمنان به اين كه پيش از ظهور پرچم‌هايي قيام خواهند كرد كه به حق دعوت و در اين راه تلاش مي‌كنند، و تآكيد بر واجب بودن گردآمدن به دور آن‌ پرچم‌ها و ياري دادن آن‌ها.
در چارچوب اين دو مسئله، اثرات تربيتي فرهنگ مهدويت و نشانه‌هاي ظهور امتداد يافته، و اين خود راز توجه فراوان اهل بيت(ع) را به اين مسئله و كثرت رواياتي را كه از ايشان در اين مورد نقل شده، روشن مي‌سازد، زيرا آنان در مقام معلمان فكري مردم، براي حفاظت آن‌ها در مقابل عوامل گمراهي و كج‌روي، و هدايت آن‌ها به سوي راه حق و هدايت مي‌باشند. اين‌جا يك نمونه را ذكر مي‌كنيم:
امام صادق(ع) به هشام بن سالم در مورد «نداي آسماني» در ماه رمضان (يكي از نشانه‌هاي حتمي) فرمودند:
«دو صيحه (ندا) خواهد بود، يك صيحه در اول شب و يك ديگري در آخر شب. پس عرض كردم: اين چگونه خواهد بود؟ ايشان فرمودند: يك صيحه از آسمان خواهد بود (جبرئيل) و ديگري از جانب ابليس. عرض كردم: چطور مي‌شود اين دو صيحه را از هم باز شناخت ؟ فرمودند: كسي كه پيش از آن كه اتفاق بيفتد، در مورد آن شنيده باشد، آن را مي‌شناسد.
به همين جهت بايد بر ضرورت گشودن درها به روي فرهنگ مهدويت و ضرورت فهم نشانه‌هاي ظهور پيش از وقوع آن‌ها به خاطر اهميت تربيتي آن و نگهداري مردم از عوامل كج‌روي و تشخيص حق از باطل و هدايت از گمراهي در زمان غيبت، تأكيد داشت.