ليلا سادات آرامي

 تا آن‌جا كه يادم مي‌آيد، زنگ انشا معلم گچ به دست مي‌گرفت و پاي تخته سياه مي‌نوشت؛
ـ موضوع انشا: «علم بهتر است يا ثروت؟»
و حتي قبل‌تر، مادرم هميشه مي‌گفت، وقتي كه مدرسه مي‌رفته، موضوع انشاي آن‌ها همين بوده است و بچه‌هاي كلاس كه يكي‌يكي مي‌آمدند و انشاي‌شان را مي‌خواندند بعضي‌هايي كه وضع اقتصادي‌شان خوب نبود، اكثراً  مي‌گفتند: ثروت، چون مزه‌ي نداري و بي‌پولي را چشيده بودند. ولي بعضي‌ها هم كه وضع اقتصادي‌شان خوب بود، باز مي‌گفتند ثروت، چون مزه‌ي دارايي را چشيده بودند و حاضر نبودند آن را با هيچ چيز عوض كنند حتي با علم و دانش. البته بودند آن‌هايي كه مي‌خواستند خودي نشان بدهند يا اين كه بعداً انگشت‌نما نشوند مي‌گفتند: علم. اما فقط خدا مي‌دانست كه ته دلشان با انشاي‌شان فاصله‌اي است از زمين تا جايي آن‌ورتر  از آسمان. البته وقتي خوب دقت مي‌كردي، مي‌فهميدي كه هر دو لازم است چون ثروت سرمايه‌ي مادي است و علم سرمايه‌ي معنوي. ولي هنوز نمي‌دانستم كه مفيدتر از همه علم است يا ثروت. تا اين كه چشمم به مطلبي از امام علي، عليه‌السلام، افتاد كه جواب سؤالم در آن بود. با خودم گفتم بهتر است آن را براي شما بنويسم تا اگر شما هم سؤالي مثل من در ذهن‌تان است به آن جواب داده شود. امام علي عليه‌السلام مي‌فرمايند:
علم از مال بهتر است. چه؛ علم، تو را از لغزش و انحراف نگاه مي‌دارد و تو مال را (از خطر) حفظ مي‌كني. مال، به واسطه‌ي خرج كردن كم مي‌شود و علم به واسطه‌ي خرج كردن (ياد دادن به ديگران) زياد مي‌شود علم حاكم است و مال محكوم آنان كه مال را جمع و نگاه‌داري كردند اگرچه زنده‌اند ولي نابود و بي‌اثرند. دانشمندان تا جهان باقي است، باقي هستند. كالبد آنان در اثر مرگ از بين مي‌رود، ولي صورت‌هاي ايشان در دل مردم موجود است.
پي‌نوشت:
برگرفته از كتاب الهام از گفتار علي عليه‌السلام، ص 183 (شماره‌ي سخن در نهج‌البلاغه 147).