محسن محبوبي فرد

اشاره: تا به حال فكر كرده‌ايد كه چرا دين ما ارزش زيادي به فكر كردن داده است و يك ساعت تفكر را برتر از هفتاد سال عبادت دانسته؟
چون يك لحظه تفكر مي‌تواند انسان را از اين رو به آن رو كند. در يك لحظه انسان به خودش مي‌آيد، دگرگون مي‌شود و مسير زندگي خود را تغيير مي‌دهد. روايت‌هاي امامان ما جرقه درخشاني براي اين فكر كردن‌ها است. با هم مهم‌ترين نكات نامه‌هاي شريف امام عصر(ع) را بررسي مي‌كنيم.
با خود مي‌انديشم كه چه فرصت گران‌بهايي در اختيار داشتند، آن‌هايي كه در عصر پيامبر اكرم(ص) و ائمه اطهار(ع) زندگي مي‌كردند. اين‌كه بتوان چهره به چهرة خليفة خدا در زمين نشست، مسائل و مشكلات را با ايشان مطرح نمود و نظر ايشان را كه همان نظر خداست، شنيد.
و هم‌چنين فرصت‌هاي زيادي داشتند افرادي كه در زمان غيبت صغري مي‌زيستند. اين كه بتوانند نامه و عريضه‌اي* خدمت امام زمان(ع) بنويسند و مسائل و مشكلات را با ايشان مطرح نمايند و جواب بگيرند. فرصت كمي نيست و پاسخ امام به اين نامه‌ها از جايگاه بالايي برخوردار است.
حال خود را به جاي كسي بگذاريد كه در زمان غيبت صغري مي‌زيسته و از چنين فرصتي برخوردار بوده است. در اين صورت چه سؤالي مطرح مي‌كرديد؟ حتماً انتخاب سؤال بسيار دشوار است.
شخصي ممكن است راه خوب شدن و شفاي درد جسمي‌اش را از ايشان بخواهد. ديگري ممكن است از ايشان دعايي براي رفع احتياجات مالي بخواهد. آن يكي خيلي از خود گذشته است و شفاي يكي از نزديكانش را مي‌خواهد. ديگري بهشت. ديگري حل شدن مسائل علمي. يكي هدايت، يكي شهادت و... شما چه مي‌خواستيد؟
راويان معتبر** تعداد زيادي از نامه‌هاي شريف حضرت حجت(ع) را در آثار ارزشمند خود گردآوري كرده‌اند كه در پاسخ به سؤالات شيعيان و دوست‌داران آن حضرت مي‌باشد. اما با مروري بر نامه‌هاي حضرت در طول دورة غيبت صغري، مشخص مي‌شود كه متأسفانه هيچ كس آن سؤال اصلي را كه بايد بپرسد، مطرح نكرده است. هيچ كس آن چيزي را نخواسته كه دليل اصلي همة مشكلات باشد و با رفع آن همة سختي‌ها و مشكلات برطرف شود. هيچ كس از ايشان نپرسيده است كه: «مولاي من! ما مي‌دانيم كه هر چه مي‌كشيم، از دوري و هجران شما است. از اين است كه به شما دسترسي نداريم. ما مي‌دانيم كه شما براي كوه و صحرا و بيابان آفريده نشده‌ايد، ما مي‌دانيم كه شما ولي امر ما هستيد، ما مي‌دانيم كه:
نماز بي‌ولايت بي‌نمازيست
تعبد نيست، نوعي حقه‌بازيست1
ما تحمل سردي زمانه در اثر پوشيده شدن آفتاب رويت، با ابرهاي غليظ غيبت را نداريم. مولاي من! براي برطرف شدن امر غيبت كه دليل اصلي همة دردهاست، چه بايد كرد؟» آري! اين سؤالي بود كه بايد مي‌پرسيدند، اما نپرسيدند.
اما خود حضرت بقيةالله(ع) كه دلسوزترين معلم نوع بشر در حال حاضر مي‌باشند، چندين بار چه در زمان غيبت صغري و چه پس از آن توجه شيعيان را به اين موضوع جلب نموده‌اند و پاسخ به اين سؤال را بي آن كه از ايشان پرسيده باشند به صورت دستورالعمل‌هايي به شيعيان ارائه داده‌اند. در صورتي كه به فرمايش ايشان در زمان غيبت صغري عمل شده بود، بنا به فرموده خود امام در نامه به شيخ مفيد، فرج زودتر اتفاق مي‌افتاد.
فرمايش ايشان در مورد فرج و برطرف شدن غيبت:
1. فرمايش امام در زمان غيبت صغري
امام از طريق نامه‌اي به محمدبن عثمان دومين نائب خاص خويش خطاب به شيعيان فرمودند: «براي تعجيل در فرج و ظهور من بسيار دعا كنيد كه همانا گشايش كار شما در فرج من است.»2
2. نامة مبارك امام زمان خطاب به شيخ مفيد در زمان غيبت كبري
با توجه به طولاني بودن متن نامة حضرت خطاب به شيخ مفيد به مهم‌ترين فراز آن اشاره مي‌گردد:
«اگر شيعيان ما كه خداوند ايشان را به اطاعت خويش موفق بدارد، با يك دل بر وفاي به عهد خويش اجتماع مي‌كردند، ملاقات ما براي آنها به تأخير نمي‌افتاد و سعادت ديدار با معرفت ما براي آن‌ها به سرعت حاصل مي‌شد. همانا چيزي كه آنان را از ديدار ما محروم مي‌كند، خبرهاي بد و ناخوشايندي است كه از آن‌ها به ما مي‌رسد و ما چنين توقع و انتظاري از آنها نداشتيم.»3
در تشرفاتي كه در سال‌هاي بعد از سوي بزرگان به محضر مبارك ايشان انجام شده،جملات ايشان آن‌چنان جانسوزا ست كه دلِ شيفتگان آن حضرت را سال‌هاست خون كرده است. به عنوان مثال مي‌توان مورد زير را نام برد:
مرحوم حاج محمدعلي فشندي تهراني(ره) از نيكاني است كه تشرفاتي به محضر حضرت(ع) داشته و در اعتبار او همين بس كه شهيد آيت‌الله دستغيب(ره) شخصاً با ايشان ديدار نموده و در كتاب داستان‌هاي شگفت خويش، نمونه‌اي ازتشرفات او را ذكر فرموده است.
در دوره‌اي كه ايشان به نيت ديدار امام زمان(ع)،مكرر به مسجد مقدس جمكران مي‌رفتند يك بار در بين آب دادن به زائران در فصل گرما، با سيدي خوش سيما روبه‌رو شده، به خود مي‌گويد شايد اين سيد، تازه از راه رسيده و تشنه باشد... و پس از نوشاندن آب به ايشان عرضه مي‌دارد: «آقا! شما كه از سادات هستيد، دعا بفرماييد كه خداوند فرج آقا امام زمان(ع) را زودتر برساند»، سيد نظري به آب دوخته و مي‌فرمايد:
«شيعيان ما به اندازه آب خوردني ما را نمي‌خواهند، اگر مي‌خواستند، دعا مي‌كردند و فرج مي‌رسيد.4 و از نظر پنهان مي‌شود.

پي‌نوشت‌ها:
* عريضه: درخواستي كه براي بزرگي مي‌نويسند.
** راوي معتبر: كسي كه مي‌تواند راوي درستي باشد كه شيعة دوازده امامي، صادق، و پرهيزگار باشد.
1. شعر از مرحوم آغاسي.
2. كمال‌الدين، ج2، ص458، احتجاج، ج2، ص499، بحارالانوار، ج53، ص1777، غيبت (شيخ طوسي) ص117 و بسياري از كتب شيعه.
3. احتجاج، جلد 2، ص499، بحارالانوار، ج53، ص177، ح8.
4. شيفتگان حضرت مهدي(ع)، ج1.