اشاره :
آنچه تقديم مى شود، محصول ميزگرديست كه توسط شبكه تلويزيونى المنار درباره »تخريب بيت المقدس و واكنش مسلمانان« با حضور دكتر »محمد سماك«، محقق و نويسنده لبنانى، »حسن حدرج«، عضو مجلس سياسى حزب اللَّه لبنان و دكتر »احمد ثابت« استاد علوم سياسى دانشگاه قاهره در تاريخ 15 مرداد 83 برگزار شده است. اميد كه مقبول طبع خوانندگان موعود واقع شود.

محمد سماك: واقعيت امر اين است كه شخصيت دينى و سياسى يهود بر يك موضوع مهم و اساسى استوار است كه نمى توان آنها را از يكديگر تفكيك كرد و آن مسئله ساخت هيكل (يا معبد) سليمان است. به همين دليل هدف اسراييل در تخريب مسجدالاقصى، هدفى غير قابل بحث و گفت وگو و انكار است، تنها موضوعى كه در اينجا مطرح است مسئله زمان بندى است و وظيفه ما در اينجا اين است كه چگونه با اين موضوع و اصل اسراييلى برخورد كنيم، اسراييلى كه به عنوان جنبشى صهيونيستى و موجوديتى سياسى و وطنى براى يهود به شمار مى آيد.
در اينجا بايد به اين نكته توجه داشته باشيم كه ساير نيروها و حركتها و جنبشهاى يهودى و صهيونيستى مدافع اين جريان، به ويژه در ايالات متحده با اين موضوع چگونه برخورد كردند. اصولاً آيا به اين حركتها و جنبشها اعتقاد دارند؟
ساخت هيكل آنقدر مهم است كه نمى توان حد و حدودى براى آن در نظر گرفت و اهميت آن از حفظ اسراييل نيز بيشتر است، به عبارت ديگر اين جنبشها اعتقاد دارند، دومين ظهور مسيح داراى شرايطى است كه حتماً بايد آنها را فراهم كرد. از جمله اين شرايط ساخت هيكل است و اگر هيكل ساخته نشود، مسيحى هم براى دومين بار ظهور نخواهد كرد و تمام مفاهيم مذهبى وابسته به آن نيز از هم فرو خواهد پاشيد. به همين دليل اين جنبشها اصرار دارند، بر اسراييل فشار آورند تا در ساخت هيكل و تخريب مسجدالاقصى شتاب كند.
مجرى: بى شك براى ساخت هيكل مى بايست مسجدالاقصى و قبةالصخره و مقدسات اسلامى اطراف آن را تخريب كرد. در اينجا از شما مى خواهم، درباره هتك حرمتهاى صورت گرفته صحبت كنيد، از جمله اقدام »دنيس مايكل« يهودى صهيونيست استراليايى در آتش زدن مسجدالاقصى، همچنين در سال 1967م. براى اولين بار از زمان تصرف قدس به دست صلاح الدين ايوبى در سال 1187 ميلادى خواندن نماز در قدس تعطيل شد و يا تجاوزى كه در 1983/4/17 سربازان رژيم صهيونيستى به رهبرى يكى از فرماندهان صهيونيست به نام »هرى گودمن« عليه مسجدالاقصى انجام دادند و يا اقدام رهبرى سازمان »امناى كوه هيكل« در 1990/10/8 كه خواهان تخريب مسجدالاقصى بود.
سؤال اينجاست، مسلمانان در قبال اين تجاوزات چه كردند؟ يعنى ايمان مسلمانان اينقدر ضعيف است كه در قبال چنين تحركاتى هيچ واكنشى از خود نشان نمى دهند؟!
حسن حدرج: قبل از پاسخگويى به واكنش مسلمانان بايد درباره اين نقض حرمتها سخن گفت، محور و مركز اين نبرد و طرح صهيونيسم و اسراييل در فلسطين »قدس« است. از جمله مكانى كه اسطوره هاى اسراييل مى گويند »هيكل« در آنجا قرار داشت، كوه »صهيون« است، به همين دليل طرح صهيونيسم داراى بعد دوگانه است، يكى مذهبى و ديگرى سياسى و اين باعث مى شود تا امكان بقاى مسجدالاقصى از ديد ايشان وجود نداشته باشد. در مورد تجاوزات و نقض حرمتهاى صورت گرفته بايد گفت يك سرى اقدامات به صورت كلى در مورد شهر قدس و يك سرى اقدامات در مورد حرم شريف به طور خاص صورت گرفته است كه زمينه بحث درباره آنها به تفصيل وجود ندارد. اما لازم به ذكر است، روند و طرح يهودى سازى قدس از جمله اقداماتى بوده است كه به سرعت صورت گرفته است، از جمله بيرون راندن ساكنان منطقه، ناامن جلوه دادن شرايط اقتصادى، اجتماعى و معيشتى ايشان يا سلب هويت عربى و واداشتن آنها به مهاجرت همه از جمله اين اقدامات بوده است. دو روز پيش دولت اسراييل اعلام كرد، تصميم گرفته است شهرك يهودى نشين »معاليه آدوميم« را توسعه دهد به نظر مى رسد اين شهرك بزرگ ترين شهرك يهودى نشين در كرانه باخترى باشد و در كنار قدس قرار دارد. همچنين »شائول موفاز« وزير دفاع اسراييل در اين زمينه عنوان كرد، ديوار حايل دو شهرك گوش عقسيون و معاليه آدوميم را نيز دربر خواهد گرفت، به گونه اى كه اين ديوار قدس را از كرانه باخترى جدا خواهد كرد، اين در زمينه اقدامات صورت گرفته در مورد يهودى سازى قدس است، اما در مورد تجاوزهايى كه به مسجدالاقصى صورت گرفته است بايد گفت تَعدّيها و تجاوزها در اين زمينه بسيار بوده است كه ما به مهم ترين آنها اشاره مى كنيم:
- استيلا بر ديوار ندبه؛
- تخريب كوى مغربيها كه به طور كامل نزديك ديوار ندبه قرار دارد و تبديل آن به ميدانى جهت خواندن نماز يهوديان؛
- سوزاندن مسجد الاقصى كه در تاريخ 21 آگوست 1969 صورت گرفت؛
- حفر كانالهايى در زير مسجدالاقصى در چارچوب طرح سست كردن پايه هاى ساختمان مسجدالاقصى و تخريب آن؛
- تخريب بعضى از ديوارها به بهانه انجام حفارى جهت يافتن بقاياى هيكل.
تمام اين اقدامات تجاوزهايى آشكار عليه مسجدالاقصى به شمار مى آيد. در اينجا بايد گفت اسراييليها با كمال تأسف بيش از ما به افكار عمومى عربى و اسلامى توجه دارند و بر مواضع رسمى كشورهاى عربى و اسلامى حساب مى كنند، مثلاً دو روز پيش يكى از خاخامهاى اسراييلى به نام »مك كيتر« در گفت وگويى تلويزيونى يهود را از اقدامات صورت گرفته عليه مسجدالاقصى برحذر داشت و عنوان كرد، اين اقدامات باعث بروز فاجعه اى بزرگ در جهان عرب و اسلام خواهد شد. در اينجا لازم است به موضوعى اشاره كنم و آن اينكه بعد از سوزاندن مسجدالاقصى در سال 1969 »گولداماير« نخست وزير وقت اسراييل »موشه دايان« وزير دفاع وقت اسراييل را به حضور خواست و از او درباره اين آتش سوزى بازخواست كرد و او را برحذر داشت كه اين حادثه باعث بروز واكنشهايى شديد در جهان اسلام و عرب خواهد شد، اما پس از گذشت بيست و چهار ساعت از موضوع و پيگيرى اخبار و مطبوعات جهان عرب ملاحظه شد كه اين مطبوعات هيچ واكنشى در قبال اين حركت از خود نشان ندادند، اين امر باعث شد تا گولداماير دوباره موشيه دايان را فراخوانده و بگويد: موشه چرا مسجدالاقصى را به طور كامل آتش نزدى و تخريب نكردى و تمام آثار آن را از بين نبردى؟! اين نشان مى دهد اسراييلى ها بر روى افكار عمومى عربى و اسلامى حساب باز مى كنند.
مجرى: در جاى ديگر درباره واكنش افكار عمومى عربى و اسلامى پيرامون اين تعديها و تجاوزها به طور وسيعى سخن خواهيم گفت، اما دكتر احمد ثابت! علاوه بر اين تعديها و تجاوزات كه بارها به وقوع پيوسته است، تعديها و تجاوزهاى ديگرى درپى سكوت افكار عمومى عربى و اسلامى نيز صورت گرفته است؛ مثلاً يكى از مهندسان صهيونيست طرح ساخت هيكل را بر روى مسجدالاقصى ارائه داده و خواسته است زمينه اجراى اين چنين طرحهايى فراهم شود. دكتر محمد سماك در پاسخ به سؤال اول خويش نكته مهمى به ما گفت و آن اينكه اختلاف نظر اكنون ميان صهيونيستها بر سر زمان و چگونگى اجراى طرح تخريب مسجدالاقصى و ساخت هيكل است و اين سخنى است كه شارون در سال 2001 به آن اشاره داشت و گفت ما نه داراى مكه و نه واتيكان و نه مدينه هستيم، فقط هيكل سليمان را داريم و به هيچكس اجازه نمى دهيم در اين زمينه دخالت و زمان و چگونگى ورود ما به كوه هيكل را مشخص كند. دكتر احمد ثابت! آيا جامعه بين المللى كه منظور من اعراب و مسلمانان است در قبال اين عمل واكنش نشان مى دهند و ايستادگى مى كنند؟
دكتر احمد ثابت: جامعه بين المللى، آشكارا بايد گفت مواضع و ديدگاههايى اتخاذ مى كند كه بر پايه تلاشهاى صورت گرفته توسط جمعيتها و سازمانهاى اسلامى و عربى باشد، اما ديدگاهى كه اسراييل توانسته است بر جهان حاكم گرداند بدون هيچ تعصب و غرض ورزى بطور خلاصه اين بوده است كه از سال 1967 كه اسراييل قدس را اشغال مى كرد جهان و از جمله كنگره آمريكا را واداشت تا اديان و پيروى از آداب و رسوم مذهبى براى پيروان تمام اديان در سراسر جهان آزاد شود، در حالى كه يهود از اين حق قبلاً محروم بودند؛ ثانياً و با كمال تأسف جهان ادعاى آنان را نيز پذيرفته است. اين است كه اقدامات آنها در قدس را صرفاً حفاريهاى باستان شناسانه و تاريخى براى كشف آثار يهودى دو مملكت اول و دوم يهوديان - كه روميها آنها را در نبرد »ماسادا« از بين برده اند تلقى مى كنند - . اين جنگ در سال 73 ميلادى به وقوع پيوست. بنابراين ما فعلاً در موضعى قرار داريم كه اسراييل را برتر از ما قرار مى دهد، چون بيش از آنكه خواسته اى مذهبى داشته باشد، عنوان كرده است كه اين حق يهوديان است كه دست به اين اعمال مى زنند و نماز خود را نه در مسجدالاقصى كه در هيكل خود بخوانند، به همين دليل اگر آنها اقدام به تخريب كوى مغربيها مى كنند براى ساخت فضايى جهت خواندن نماز در كنار ديوار ندبه است و اگر حفاريهايى زير مسجدالاقصى انجام مى دهند براى كشف آثار هيكل سليمان است و اگر تخريبى و آتش زدنى هم صورت مى گيرد به دست افراطيها و تندروهاى يهودى است و دولت اسراييل مسجدالاقصى را از دست اندازى چنين افرادى در امان نگهداشته است و اين چنين جهانيان را فريب مى دهد. بى شك جهانيان از ماهيت و هويت اعمال اسراييلى ها بى اطلاع هستند همانگونه كه از ائتلاف موجود ميان خاخامهاى افراطى و مذهبى يهود و رهبران لائيك جنبش صهيونيسم نيز اطلاع ندارند، اين ائتلاف از زمان آغاز جنبش صهيونيسم آغاز شده است و باعث شده تا قداست را از خدا سلب و دين را به ملت يهود بدهند، حتى اين ايده نزد اسراييليها وجود دارد كه ارتش اسراييل منبع قداست است و هر دو طرف ائتلاف اتفاق نظر دارند كه خداوند اشتباهات خويش را درست كرده است و به همين دليل فلسطين و كوه هيكل را به ايشان بخشيد و در جاى خود به خنده و شادى پرداخته است؛ چون بدين وسيله خطاى خويش را اصلاح كرده است. به همين دليل ائتلافى كه ميان يهوديان مذهبى افراطى و يهوديان صهيونيست لائيك به وجود آمد كه هنوز هم وجود دارد، مى گويند قدس روح ملت يهود است و اين نكته است كه »بنيامين نتانياهو« نيز به آن اشاره مى كند كه جوهر و هويت طرح صهيونيسم و يهوديت يهود قدس است و متأسفانه حتى حاكمان عرب نيز از آن بى اطلاع هستند.
مجرى: مسجدالاقصى مكان مقدسى است كه خداوند آن را از شر يهوديان در امان نگه مى دارد. آقاى دكتر سماك! نظر شما در اين باره چيست؟
دكتر سماك: بايد به شرايط حساس كنونى دقت بسيار كرد. بله، اشغال مسجدالاقصى و كل سرزمين فلسطين با انگيزه اى مذهبى و دينى صورت گرفت. در ميان يهوديان و صهيونيستهاى اسراييلى و حتى غير يهوديان اين اعتقاد وجود دارد كه حضرت داوود قطعه زمين معبد را از خداوند خريد و سند مالكيت آن را در اختيار دارد كه همان كتاب مقدس است. بنابراين، اين افراد خداوند را فروشنده و حضرت داوود را خريدار و سند اين زمين را كتاب مقدس مى دانند و به آن جنبه مذهبى مى دهند. اما به عقيده اسلامى، ما با يهود به عنوان اينكه اهل كتاب هستند دشمن نيستيم، ما دشمن صهيونيسم هستيم؛ چون آنها صاحبان طراحى استعمارى و سياسى هستند كه تجاوز به مقدسات را دربر مى گيرد. ثانياً در برخورد با اين مسئله درست است كه كوتاهى هايى از سوى اعراب و مسلمانان صورت گرفته است و دليل اين مدعى اين است كه از زمان آتش زدن مسجدالاقصى در سال 1969 تا سال 1979 كه اجلاس سران كشورهاى اسلامى در طائف منعقد و قرار شد اقدامى اساسى براى آزادى قدس صورت گيرد، هيچ واكنشى صورت نگرفت. بنابراين كوتاهى هاى ما بسيار بوده است، در حال حاضر هم اگر مى خواهيم واقعاً قدس را نجات دهيم هيچ راهى نداريم جز اينكه اتحاد قدرتمندى ميان اسلامى مسلمانان و مسيحيان ايجاد كنيم؛ چرا كه در پس اسراييل حامى بزرگى چون آمريكا ايستاده است صهيونيسم فقط مقدسات اسلامى را نشانه نگرفته است، بلكه مقدسات مسيحيان را نيز بالفعل نشانه گرفته است و مقدسات آنها را هتك كرده است و در حال حاضر هيچ راهى نداريم جز اينكه ائتلافى جهانى (مسيحى - اسلامى) به وجود آوريم و مقابل اين دست اندزيها بدون اينكه لحظه اى شك و ترديد به خود راه دهيم بايستيم.
مجرى: جناب آقاى حسن حدرج! نظر شما درباره كوتاهى هاى به عمل آمده چيست؟
حسن حدرج: ما بايد ميان گفت وگوى اديان و گفت وگوى تمدنها از يك سو و مباحثى كه در ميان اسراييليها و آمريكاييها در زمينه قدس و فلسطين آشكارا مطرح مى شود تفاوت قايل شويم. بى شك دين در بسيارى از موارد به خدمت اهداف مختلف درآمده است اما اين به خدمت گيرى در ميان آمريكاييها و اسراييليها پا را از حد و حدود خويش فراتر نهاده است و چنانچه مذهبى تا اين اندازه به خدمت اهداف سياسى درآيد باعث بروز جنگهاى مذهبى در ميان ملل جهان خواهد شد كه اين خطرى بزرگ براى روابط ملل و كشورهاى جهان خواهد بود و از اينجاست كه مى توان گفت، آنچه آمريكاييها و اسراييليها براى ترويج جنگهاى مذهبى انجام مى دهند باعث مى شود، كشورهاى اسلامى و حتى ساير كشورهاى جهان به فضاى حاكم بر جهان پاسخ داده و خود را براى چنين جنگهايى آماده كنند، از طريق همين توجيهات مذهبى كه آمريكاييها و اسراييليها براى جنگهاى خويش مى آورند. بنابراين، اين خطر بزرگى براى جهان به وجود مى آورد، به ويژه اگر ملاحظه كنيم برخى از سازمانهاى در ايالات متحده از جمله »اتحاد براى اسراييل« كه در اين اواخر فعاليت خويش را آغاز كرده است خواستار اتحادى يهودى - مسيحى و جهانى است تا ايده و انديشه اسراييل و عقيده صهيونيستى و عمل به آن امكان پذير باشد. بنابراين ما خواستار گفت وگويى جهانى و عقلانى و مقبول و سازنده هستيم تا ديدگاهى سازنده براى بشريت به ارمغان بيآوريم نه اينكه خواستار جنگ ميان آنها باشيم.
مجرى: بله، من از اين فرصت استفاده مى كنم و مى گويم كه ما خواستار اهانت به آيين يا مذهبى خاص نيستيم بلكه اين مطالبى است كه از خود اسراييليها گرفته ايم و بنا به نوشته هاى خود آنها خداوند مقدر ساخت هيكل ايشان ساخته شود و همانگونه نيز مقدر ساخت تخريب شود، چون خود يهود در كتابهاى خويش يعنى تورات و تلمود نيز چنين مى گويند. تلمود مى گويد: خداوند مقرر ساخت هيكل تخريب شود؛ چون سليمان دست از پرستش خداى خويش كشيد و به عبادت الهه ديگرى پرداخت و تورات مى گويد: او بر آيين خداپرستى نمرد و زنان خويش را واداشت كه به عبادت بتها بپردازند. اين روايات را از اين جهت بيان كرديم تا ببينيم چگونه اين روايات در جان و روح غربيها و آمريكاييها نفوذ كرده است.
دكتر احمد ثابت! شما بسان دكتر سماك و آقاى حدرج به اساطير يهود و ايمان آنها به آن اشاراتى داشته ايد، اما سؤالى كه مطرح مى شود، اين است كه: چرا ديدگاه و موضع مسيحيان (ارتدوكس و كاتوليك) و مسلمانان موضعى ضعيف و ناتوان است، على رغم اينكه موضعى عقلانى و تاريخى و ثابت و دينى و مستند است در حالى كه يهوديان بر ديدگاههاى خويش پافشارى مى كنند با اينكه ديدگاهى غير منطقى و غير عقلانى دارند؟
دكتر احمد ثابت: ديدگاه يهودى بر اتحاد و ائتلافى وسيع و قوى و قدرتمند استوار است. بنا به گفته دكتر سماك بر ائتلافى استوار است كه پايه و اساس آن را سازمانهاى تندرو و افراطى و اصولگرا و پروتستانى تشكيل مى دهند از جمله اين سازمانها مى توان به جمعيت »امناى كوه هيكل« - كه در لندن قبل از برپايى اسراييل تشكيل گرديد - اشاره كرد همچنين مى توان از مسيحيان افراطى يا اصولگرا نام برد كه به »مسيحيان تعميدى«1 معروفند و بوش و خانواده اش نيز به آن منتسبند و به اشتباه - البته من با اين اصطلاح مخالفم - »مسيحيت صهيونيستى« ناميده مى شوند. به هر روى يهوديان و صهيونيستها بر ارتش قدرتمندى تكيه مى كنند كه بالفعل مى بينيم در ايالات متحده و اسراييل وجود دارد. همچنين ماهرانه توانسته اند دين يا به عبارت بهتر اساطير مذهبى و تحريفات تاريخى در تورات و انجيل را به جهت منافع سياسى و نظامى اسراييلى و آمريكايى خويش به خدمت بگيرند. تا آنجا كه »گراهام فومر« از جمله كارشناسان بلندپايه سيا و رئيس سيا در خاورميانه مى گويد پس از اينكه ديدم دين در خدمت اهداف سياسى درآمده است براى من ثابت شده كه جنگ ميان موسى يا محمد يا عيسى يا كنفوسيوس نيست بلكه جهت بر سر منافع است. مسئله و مشكل اساسى اين است كه ديدگاه و موضع اعراب و مسلمانان بر سر حفظ حقوقى تاريخى و غير قابل انكار است كه پيروان تمام اديان از جمله مسيحيان را نيز در همه جا در نظر مى گيرد. اما بايد بدانيم اين ديدگاه در جهان تبليغاتى كنونى ناموفق است. اگر چه افرادى چون »ادوارد سعيد« در گذشته و »عزمى بشارت« در حال حاضر و چندين سازمان و جمعيت فلسطينى و غربى در ايالات متحده و انگلستان از جمله »مجلس روابط آمريكايى - اسلامى« و غيره موفقيتهايى در اين زمينه به دست آورده اند و تلاش مى كنند ماهيت فعاليتها و خواسته هاى رژيم صهيونيستى در زمينه قدس و مسجدالاقصى را برملا سازند، اما اين سازمانها به تنهايى نمى توانند كارى از پيش ببرند چون هيچيك از كشورهاى عربى اسلامى و دستگاههاى تبليغاتى آنها و اجلاس سران كشورهاى اسلامى از آنها حمايت نمى كنند.
مجرى: ببخشيد آقاى دكتر قبل از ورود به بحث ديدگاه و موضع اعراب مى خواهيم هنوز تأملى در موضع يهوديان داشته باشيم. اجازه بدهيد نظر دكتر سماك را در اين باره جويا شويم.
دكتر سماك: در ابتدا بايد درباره اصطلاح مسيحيت صهيونيستى بگويم كه من ابداع كننده اين اصطلاح نيستم، بلكه خود آنها، اين نام را بر خود نهاده اند و به اين نام شناخته مى شوند و چنانكه خود مى گويند، پيروان اين جنبش در ايالات متحده به هفتاد ميليون نفر مى رسد و در ميان آنها ريگان و بوش پسر رؤساى جمهور آمريكا نيز ملاحظه مى شوند. در اينجا لازم مى دانم به دو نكته اشاره كنم؛ هنگامى كه در سال 1967 يهوديان قدس را اشغال كردند و موشه دايان وارد شهر قدس شد كشيش »پت رابرتسون از پيروان اين جنبش در تانك او بود و در سال 1982 هنگامى كه شارون وارد بيروت شد كشيش ديگرى به نام »جرى فالويل« در تانك او بود. بنابراين رقابت ميان مسيحيان صهيونيست و يهوديان صهيونيست بر سر تحقق پيشگويى هاى تورات بسيار مهم و جدى بوده است و ما بايد بسيار به آن توجه داشته باشيم.
مجرى: آقاى دكتر! من مى خواهم به موضوع اصلى بازگرديم و آن ديدگاه يهود نسبت به مسجدالاقصى است. در حال حاضر كارى با ديدگاههاى موجود در ميان ايشان نداريم لطفاً عنوان كنيد چرا با وجودى كه برخى از يهوديان در مورد جايگاه مسجدالاقصى اختلاف نظر دارند و يا درباره زمان احداث آن با هم متحد نيستند، در حاليكه اگر چنين مسئله اى در جهان عرب وجود داشت بى شك بر سر آن جنگهاى خونين به پا شده بود؟
آقاى دكتر سماك: يهوديان از آنجا كه عقده تبعيد و پراكندگى و تحت ظلم و ستم واقع شدن اقليت بودن را دارند، اين اولين فرصتى است كه امكان جمع شدن را به دست آورده اند به همين دليل فرهنگ اقليتها و گروههاى تحت ظلم و ستم واقع شده اين است كه اختلاف را بزرگ نكنند اين در حالى است كه از جهت ديگر گروه ديگر يهوديان كه همان ارتدوكسها هستند پاداشتن اسراييل را قبل از ظهور مسيح حرام مى دانند، آنها اعتقاد دارند مسيح است كه اسراييل را تأسيس مى كند و در شرايط جهنمى اختلافات زياد است، اما احساس سوء استفاده و بهره گيرى از شرايط موجود و عدم اجازه دادن به حاكميت شرايط پيشين (تحت ستم روسيه و انگليس باقى ماندن) باعث مى شود تا مقابل يك دشمن كه همان اعراب و مسلمانان هستند صف آرايى كنند و اعراب و مسلمانان عامل اتحاد ايشان در منطقه هستند.
مجرى: در اينجا چون صحبت از اختلافات موجود ميان يهوديان پيش آمد بايد بگويم يهوديان - منظور من يهوديان اسراييل است - تحقيقات و پژوهشهاى بسيارى در رد ادعاهاى صهيونيستى خويش انجام داده اند. از مجله زيكف هرتزمرگ استاد علوم سياسى دانشگاه تل آويو طى تحقيقى عنوان كرد به هيچ عنوان نمى توان بر سخنان تورات و ادعاى يهود اعتماد كرد. بنابراين آقاى حدرج ملاحظه مى كنيم يهود با يكديگر اختلاف نظر دارند، اما ايهود باراك به ياسر عرفات تأكيد مى كند [بنا به نوشته ژوروسالم پست] هيچ نخست وزير اسراييلى امكان ندارد از قدس صرف نظر كند سوال اين است آيا كسانى هستند كه به اين موضوع اميدوار باشند كه به راه حلى صلح آميز با صهيونيستها دست يابند.
آقاى حدرج: قبل از پاسخ به اين سوال بايد گفت جريانها و جناح بندرى در ميان اسراييليها وجود دارد و درباره ديدگاه اسراييليها جهت پياده كردن طرح صهيونيسم بر فلسطين اختلاف نظر دارند همچنين لازم است به نفوذ و قدرت جريانهاى صهيونيستى در دولت آمريكا و همچنين اسراييل توجه كرد، به عبارت ديگر كسانى كه در دولت آمريكا و اسراييل نفوذ دارند، همانهايى هستند كه ديدگاه مذهبى و حاكم را مى سازند و ديدگاه مخالف كه در اقليت است شانس چندانى جهت ابراز وجود و عرض اندام ندارد بله و آنچه با راك به عرفات گفت خلاصه جنگ و دعواهاى اعراب و اسراييل است، مبادى و اصول اسراييلى مى گويد قدس پايتخت ابدى و يكپارچه رژيم صهيونيستى است اين اصل در آمريكا در دولت و جامعه پذيرفته شده است بنابراين نمى توان به صلحى دست يافت كه قدس را تقسيم كند اگر اعراب بپذيرند به اين چنين صلحى دست يابند و از آن صرف نظر كنند بله هست، بنابراين هسته نبرد و نزاع قدس است و اين باعث مى شود نتوان به صلحى دست يافت.
مجرى: آقاى دكتر برخى موضوع ديگرى را مطرح و عنوان مى كنند بسيارى از مسيحيان به اين خرافات يهودى يا مسيحى صهيونيستى اعتقاد ندارند. آيا توجه به اين عقايد مفيد است.
احمد ثابت: اين اساطيرى ابتكار طايفه تعميديهاى افراطى پروتستانى بر آن تكيه مى كند و ايشان فقط 20 ميليون نفر از 282 ميليون مسيحى آمريكايى را تشكي�

پى نوشتها :
1 . منظور آقاى احمد ثابت مسيحيان صهيونيستى است.
2 . انجيل - مكاشفه يوحنا 6 - 6.
3 . اشاره به امام زمان(ع) دارد.