|
بايسته هاى تبليغ فرهنگ مهدوى-1 |
|
|
|
۲۹ ارديبهشت ۱۳۸۳ |
|
صفحه 3 از 3
3. كتاب الغيبة، ابن ابى زينب، محمّد بن ابراهيم بن جعفر، معروف به نعمانى (از علماى قرن چهارم هجرى قمرى)، تحقيق و تصحيح علىاكبر غفارى، مترجم محمد جواد غفارى، چاپ دوم: تهران، صدوق، 1376.
كتاب ياد شده مشتمل بر يك مقدمه و 26 باب است. نويسنده در مقدمه نسبتاً طولانى اين كتاب، به بيان دلايل و انگيزه تأليف كتاب پرداخته و در ابواب مختلف آن موضوعات گوناگونى را مورد بررسى قرار داده كه مهمترين آنها بهشرح زير است:
1. ضرورت شناخت امام(ع)؛
2. غيبت امام زمان(ع)؛
3. ويژگيها و خصائل حضرت صاحب(ع)؛
4. علائم پيش از ظهور؛
5. وضع شيعه هنگام قيام قائم(ع) و... را بررسى كرده است.
4. الإرشاد فى معرفة حجج اللَّه على العباد، محمدبن محمدبن نعمان معروف به شيخ مفيد (درگذشته به سال 413ق)، 2ج،
ترجمه و شرح سيد هاشم رسولى محلاتى، تهران، علميه اسلاميه، بىتا.
اين كتاب مجموعه كاملى از تاريخ زندگانى و شرح احوال و اوصاف امامان شيعه است كه در يك مقدمه و 40 باب سامان يافته است. باب 35 تا 40 اين كتاب به امام مهدى(ع) اختصاص دارد و در آنها موضوعاتى چون تاريخ ولادت؛ ادله امامت؛ معجزات و نشانههاى ظهور آن امام بررسى شده است.
شايان ذكر است كه شيخ مفيد(ره) رسالههاى مستقلى نيز در باب غيبت امام عصر و پاسخ به سؤالات و شبهات مطرح در اين زمينه دارند كه از آن جمله مىتوان به الرسالة فىالغيبة6 (چهار رساله مستقل) و الفصول العشرة فىالغيبة7 اشاره كرد.
5. كتاب الغيبة، ابىجعفر محمدبن الحسن الطوسى، معروف به شيخ طوسى (درگذشته به سال 460 ق.)، تحقيق عباداللَّه الطهرانى و على احمد ناصح، چاپ دوم: قم، مؤسسةالمعارف الاسلاميه، 1417ق.
اين كتاب كه در مجموعه معارف مهدوى شيعه جايگاه خاص و قابل توجهى دارد، از ديرباز مورد توجه علما و انديشمندان بوده و بسيارى از كسانى كه در سدههاى اخير به تأليف كتاب در اين زمينه پرداختهاند، از آن بهرهبردارى كردهاند.
چنانكه شيخ طوسى (ره) در مقدمه كتاب آورده است، ايشان اين كتاب را براى بررسى مباحث مختلف مرتبط با غيبت حضرت صاحبالزمان (ع)، دليل آغاز غيبت و علت استمرار آن و همچنين پاسخ به شبهات و سؤالاتى كه در اين زمينهها از سوى مخالفان مطرح مىشده، به رشته تحرير درآوردهاند.
اين كتاب نيز چون برخى ديگر از كتابهايى كه از آنها ياد شد، ابتدا به مسئله امامت امام عصر(ع) در زمان غيبت و دلايل موجود در اين زمينه و همچنين اثبات تولد آن حضرت پرداخته و با ذكر برخى از توقيعاتى كه از سوى آن حضرت صادر شده، معرفى برخى از كسانى كه در دوران غيبت صغرى توفيق وكالت و نمايندگى از سوى امام مهدى(ع) را داشتهاند و همچنين بيان برخى نشانههاى ظهور مباحث خود را به پايان برده است.
كتاب ياد شده توسط »شيخ محمد رازى« ترجمه و با نام تحفه قدسى در علائم ظهور مهدى موعود(ع) در سال 1350 از سوى انتشارات كتابفروشى اسلاميه منتشر شده است.
6. إعلام الورى بأعلام الهدى8، ابى علىالفضلبن الحسن الطبرسى معروف به امينالاسلام طبرسى (468-548 ق.)، 2ج، تحقيق مؤسسة آلالبيت(ع) لإحياء التراث، چاپ اول: قم، مؤسسة آلالبيت(ع) لإحياء الثرات، 1417ق.
اين كتاب دربردارنده تاريخ زندگانى، دلايل و معجزات و فضائل و مناقب پيامبر گرامى اسلام(ص) و اهلبيت عصمت و طهارت (ع) است. در بخش پايانى كتاب يادشده مباحث مختلف مرتبط با امام دوازدهم شيعيان در ضمن پنج باب به شرح زير بررسى شده است:
1. نام، كنيه، لقب، محل تولد، نام مادر امام دوازدهم و كسانى كه آن حضرت را ديدهاند؛
2. رواياتى كه در زمينه امامت امام دوازدهم از پدران آن حضرت رسيده است؛
3. چگونگى استدلال به روايات براى اثبات امامت آن حضرت، دلايل و نشانههايى كه در دوران غيبت صغرى از آن حضرت آشكار شده و دلالت بر امامت ايشان مىكنند، برخى از توقيعات (نامهها و پيامهايى) كه از آن حضرت رسيده است، كسانى كه آن حضرت را ديدهاند و يا وكيل ايشان بودهاند؛
4. نشانههاى سال و روز قيام قائم (ع)، سيره آن حضرت در زمان ظهور و خصال ظاهرى آن حضرت؛
5. پاسخ به شبهات و پرسشهايى كه مخالفان مطرح مىكنند.
7. كشف الغمّة فى معرفة الأئمه، ابىالحسن على بن عيسى بن ابى الفتح الإربلى (در گذشته به سال 693ق.)، 3ج، چاپ دوم: بيروت، دارالأضوا، 1405ق.
كتاب يادشده كه دوره كامل تاريخ زندگى و فضائل و مناقب پيامبر اكرم(ص) و اهل بيت گرامى ايشان(ع) است از ديرباز مورد توجه اهل تحقيق بوده و به دليل نيكويى روش، روشنى عبارات، امانت در نقل و استناد به مصادر مورد قبول شيعه و اهل سنت ستايش شده است.9
بخش عمدهاى از جلد سوم اين كتاب (از ص233 تا 263) به ذكر امام دوازدهم اختصاص يافته و در آن تاريخ زندگى، دلايل امامت، نشانههاى ظهور، ويژگيهاى ظاهرى، معجزات، توقيعات و ديگر موضوعات مرتبط با آن حضرت بررسى شده است.
8. إثبات الهداة بالنصوص والمعجزات، محمد بن الحسن الحفرّالعاملى (در گذشته به سال 1104ق.)، 7ج، تصحيح سيد هاشم رسولى محلاتى، مترجم احمد جنتى، چاپ اول: دارالكتب الإسلاميه، 1366.
اين كتاب براساس گفته مؤلف آن دربردارنده بيش از 20000 حديث و دليل نقلى در زمينه اثبات نبوت خاصه حضرت خاتمالانبياء(ص) و امامت ائمه اطهار(ع) است.
از مهمترين ويژگيهاى كتاب يادشده اين است كه در بررسى زندگى پيامبر اكرم(ص) و هر يك از ائمه اهلبيت(ع) رواياتى كه در كتابهاى معروف و معتبر شيعه و اهل سنت درباره اين بزرگواران وارد شده به تفكيك نقل و بررسى شده است.
بخش پايانى كتاب إثباتالهداة كه دربردارنده بخشى از جلد ششم (ص 259-229) و تمامى جلد هفتم اين كتاب است، به امام دوازدهم حضرت صاحبالزمان(ع) اختصاص يافته و در آن موضوعات زير مطرح شده است:
1. نصوصى كه از طريق شيعه و اهل سنت بر امامت صاحبالزمان(ع) وارد شده است؛
2. معجزات صاحبالزمان(ع)؛
3. صفات امام مهدى(ع) و نشانههاى خروج آن حضرت؛
4. رد انديشههاى غلات و....
9. بحارالأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، محمد باقر مجلسى معروف به علامه مجلسى (1027-1111ق). 110 ج، چاپ سوم: بيروت، دار إحياء التراث العربى، 1403ق.
كتاب ياد شده يكى از بزرگترين مجموعههاى روايى شيعه به شمار مىآيد و دربردارنده روايات بسيارى در زمينههاى مختلف اعتقادى، اخلاقى، فقهى، تاريخى و... است. سه جلد از اين كتاب؛ يعنى جلدهاى 51 تا 53 با عنوان »تاريخ الحجة« به بررسى ابعاد مختلف زندگى امام عصر(ع)، از تولد تا غيبت و از غيبت تا ظهور اختصاص يافته و در آن بخش عمدهاى از رواياتى كه در هر يك از اين زمينهها از پيامبر اكرم(ص) و ائمه معصومين(ع) نقل شده، جمعآورى گرديده است.
مجلدات ياد شده كه دربردارنده مطالب جلد 13 از چاپهاى قديمى بحارالأنوار است به دفعات ترجمه شده و براى همه علاقهمندان قابل استفاده است. معروفترين اين ترجمهها، ترجمه آقاى على دوانى است كه با نام مهدى موعود(ع) از سوى انتشارات دارالكتب الاسلامية منتشر شده است. اخيراً هم اين كتاب با ترجمه حسن بن محمد ولى اروميهاى از سوى انتشارات مسجد مقدس جمكران منتشر شده است.
در سالهاى اخير نيز كتابهاى زيادى براساس ديدگاه كلامى - تاريخى و با بهرهگيرى از مصادر اوليه مهدويت به رشته تحرير درآمدهاند كه برخى از آنها به شرح زير است:
1. إلزام الناصب فى إثبات الحجّة الغائب(ع)، شيخ على يزدى حائرى (در گذشته به سال 1333ق.)، 2ج، چاپ دوم: قم، مكتبةالرضى، 1404ق.
جلد اول اين كتاب كه در هفت فصل سامان يافته شامل مباحثى به شرح زير است:
1. لزوم وجود حجت الهى در زمين؛
2. معرفت امام(ع)؛
3. بشارتهاى الهى به ظهور امام مهدى(ع) در قرآن و ديگر كتابهاى آسمانى؛
4. اخبار پيامبر و ائمه معصومين(ع) به ظهور حجت(ع)؛
5. آياتى كه به امام مهدى(ع) تفسير شدهاند؛
6. امكان غيبت و كسانى از انبياء و اوليا كه غيبت داشتهاند، فلسفه غيبت و...
در جلد دوم اين كتاب نيز اين عناوين به چشم مىخورد:
1. حكايت كسانى كه در زمان غيبت كبرى ادعاى رؤيت كردهاند؛
2. اخبار اهل سنت به وجود حجت(ع)؛
3. نشانههاى ظهور، حوادث عصر ظهور و رجعت و...
شايان ذكر است كه اين كتاب توسط »سيدمحمد جواد مرعشى نجفى« ترجمه و با نام چهره درخشان امام زمان(ع)، در سه جلد منتشر شده است.
2. امام مهدى(ع) از ولادت تا ظهور (ترجمه الإمام المهدى(ع) من المهد إلى الظهور)، سيدمحمد كاظم قزوينى (1308-1373ش)، ترجمه حسين فريدونى، چاپ اول: تهران، آفاق، 1376.
كتاب ياد شده كه در زمره محدود كتابهاى ارزشمند تأليف شده در سالهاى اخير است، مشتمل بر 24 فصل است كه عناوين آنها به اين شرح است:
1. امام زمان(ع) كيست؟؛
2. نام و نسب حضرت؛
3. بشارات قرآن؛
4. بشارات احاديث نبوى؛
5. بشارات ا
پىنوشتها :
1 . ترجمه نام كتاب چنين است: »پيمانههاى خوبيها، درباره فوايد دعا براى قائم(ع)«.
2 . محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج 53، ص 176، ح 7.
3 . همان، ج 8، ص 368.
4 . محمدبن يعقوب كلينى، الكافى، ج1، ص371، ح5.
5 . مترجم اين كتاب سيد جواد مصطفوى و ناشر آن دفتر نشر فرهنگ اهلبيت(ع) است.
6 . ر.ك: مصنفات الشيخ المفيد، ج 7.
7 . ر.ك: همان، ج 3.
8 . ترجمه نام اين كتاب اين است: »شناساندن پيشوايان (نشانههاى) هدايت به مردمان«.
9 . ر.ك: كشف الغمة فى معرفة الأئمة، ج 1، مقدمه.
موعود شماره چهل و دو
|
مقالات 
