يكي از مهمترين اعتقادات شيعه ، مسئله نظارت امام معصوم عليه السلام بر اعمال است.شيعه معتقد است كه حضرات معصومين عليهم السلام شاهد و ناظر بر اعمال ما هستند. وجود مقدس امام هادي عليه الصلاة و السلام در زيارت " جامعه كبيره" بدين مهم تصريح فرموده اند و به حق مي توان گفت كه اين زيارت شريفه يك دايرة المعارف امام شناسي است. در فرازي از زيارت جامعه مي فرمايند: ".... و شهداء علي خلقه " يعني: شما ائمه عليهم السلام حجت هاي خداوند متعال بر خلقش هستيد. در فرهنگ گرانسنگ قرآن نيزاز وجود مقدس حضرت ختمي مرتبت صلي الله عليه وآله به عنوان گواه بر مردم ياد شده است...

خداوند متعال در سوره مباركه بقره ، آيه 143 مي فرمايد: " و كذلك جعلناكم امة وسطا لتكونوا شهداء علي الناس و يكون الرسول عليكم شهيداً." شما را امت ميانه اي قرار داديم تا گواه بر مردم باشيد و پيامبرهم گواه بر شما. امام باقرعليه السلام در روايتي به سند صحيحه فرمودند: " ما ائمه، امت ميانه هستيم و ما گواهان خداوند بر خلقش و حجت هاي او در روي زمين هستيم." (2) به طوركلي با توجه به آيات و روايات شيعه اين مطلب به اثبات مي رسد كه ائمه هدي عليهم السلام همچون رسول گرامي اسلام صلي الله عليه و آله شاهد براعمال و رفتار ما هستند و اين اعتقاد شيعه و سني است. " ابوالقاسم حسكاني" از علماء اهل سنت در كتاب " شواهد التنزيل" ازحضرت علي عليه السلام حديثي را نقل مي كند كه ذيل آيه 143 سوره بقره فرمودند: " مراد از شاهدان، ما اهل البيت هستيم. رسول خدا شاهد بر ما و ما شاهدان خداوند بر خلقش و حجت هاي او در روي زمين هستيم ." (3) نكته قابل توجه آن است كه مسئله عرضه اعمال به خدمت وجود مقدس حضرت بقية الله الاعظم عجل الله تعالي فرجه الشريف داراي اثر تربيتي فوق العاده اي است. شيعه ي عاشقي كه مي داند محبوبش هر لحظه او را زير نظر دارد و به اعمال و رفتار او نظارت مي نمايد، سعي مي كند كه در نحوه عملكرد خود دقت بيشتري داشته باشد. امام باقر عليه السلام فرمودند: " ان الاعمال تعرض علي نبيكم كل عشيه الخميس فليستح احدكم ان تعرض علي نبيه العمل القبيح ." (4) " تمام اعمال شما هرشب پنجشنبه به پيامبرتان عرضه مي شود، پس بايد ازاين كه عمل زشتي از شما بر پيامبرعرضه شود، خجالت زده باشيد." امام رضا عليه آلاف التحيه و الثناء فرمودند: " والله ان اعمالكم لتعرض علي في كل يوم و ليله." (5) به خدا سوگند كه اعمال شما هر شب و روز بر من عرضه مي شود. لازم به ذكر است كه مسئله عرضه اعمال، در روايات به بيانات متفاوتي وارد شده ، بعضي از روايات روز پنجشنبه را روز عرضه اعمال بر پيامبر يا يكي از معصومين صلوات الله عليهم اجمعين مي دانند. بعضي ديگر هر روز صبح و عصر و در بعضي، روز و شب را به عنوان وقت عرضه اعمال بيان داشته اند اما قدرمسلم اين كه اعمال ما بر اساس روايت، به معصومين و اكنون به وجود مقدس امام زمان عجل الله تعالي فرجه عرضه مي شود و مثل گزارشي كه كارمندان در ابتداي روز يا در پايان ساعت كاري و حتي هفتگي و ماهانه به رياست شركت تقديم مي كنند، اعمال ما نيز مورد دقت و بررسي قرار مي گيرد. در زيارت روز جمعه خطاب به امام زمان عجل الله تعالي فرجه الشريف ناله سر مي دهيم كه:" السلام عليك يا عين الله في خلقه." درود و سلام بر چشم خدا در بين مخلوقاتش. " رميله" يكي از اصحاب اميرالمومنين عليه اسلام نقل مي كند:" سخت بيمار شده بودم تا اين كه روز جمعه قدري احساس سبكي كردم، با خودم گفتم بهتر است آبي به صورت زده و به امامت اميرالمؤمنين عليه السلام نماز بخوانم . به مسجد رفتم، هنگامي كه حضرت بالاي منبر مي رفتند دوباره حالم بد شد، هنگام بازگشت حضرت علي عليه السلام از مسجد به محله قصر تشريف بردند و من نيز ايشان راهمراهي كرده و همراه ايشان به آن محله رفتم. اميرالمؤمنين عليه السلام به من فرمودند: اي رميله، ديدم كه از درد به خود مي پيچيدي ؟! گفتم: بله يا اميرالمومنين، و جريان بيماري خود را براي ايشان تعريف كردم و ازانگيزه حضور در نماز با آن حضرت سخن گفتم. حضرت فرمودند: اي رميله هيچ مومني بيمار نمي شود مگر آن كه ما هم درغم او غمگين مي شويم، و ناراحت نمي شود مگر آن كه ما هم درغم او غمگين مي شويم و هيچ دعايي نمي كند مگر آن كه به دعاي او آمين مي گوييم و سكوت نمي كند مگر آن كه ما برايش دعا مي كنيم. عرضه داشتم يا اميرالمومنين فدايت گردم، اين مطلب مربوط به كساني است كه با شما در اين مكان هستند، اما كساني كه در اطراف و اكناف زمين زندگي مي كنند چطور؟! فرمودند: اي رميله هيچ مومني در شرق و غرب زمين از ما غائب نيست." (6) نكته مهمي كه ذيل اين روايت قابل ذكر است آن كه اين حديث و احاديثي از اين قبيل بايد درباور انسان جاي گرفته و بدان اعتماد پيدا كنيم. به عبارت ديگر اين حقيقت را با تمام وجود احساس كنيم. در اين صورت " غيبت" براي ما به منزله " مشاهده" خواهد شد و همواره خود را در محضر آن ولي الهي احساس خواهيم كرد. امام سجاد عليه السلام به ابوخالد كابلي مي فرمايند:" اي اباخالد همانا مردم در زمان غيبت او كه اعتقاد به امامتش دارند و در انتظار ظهورش هستند از مردم همه زمانها بهترند، زيرا خداي تبارك و تعالي چنان فهم و عقل و معرفتي به آنها عنايت فرموده كه غيبت براي آنها به منزله ديدن حضوري شده است." (7) وجود مقدس حضرت ولي عصر ارواحنا فداه در توقيع مبارك خطاب به شيخ مفيد رحمة الله تعالي عليه مي فرمايند: " فانا نحيط علما بانبائكم ولا يعزب عنا شي من اخباركم ... انا غير مهملين لمراعاتكم و لا ناسين لذكركم." (8) " ما به آنچه بر شما مي گذرد احاطه علمي داريم و هيچ يك از خبرهاي شما از ما پوشيده نيست... ما نسبت به رعايت حال شما اهمال نمي كنيم و ياد شما را فراموش نمي كنيم." " ابوبصير نقل مي كند كه با حضرت باقرعليه السلام داخل مسجد شدم در حالي كه مردم رفت و آمد مي كردند، حضرت به من فرمودند از مردم سوال كن كه آيا مرا مي بينند؟ هر كس از آنجا رد مي شد از او مي پرسيدم آيا ابوجعفر عليه السلام را نديدي؟ مي گفت: نه، در حالي كه ايشان در كنار من ايستاده بودند. تا اين كه ابوهارون نابينا (مكفوف) وارد شد، حضرت فرمودند: از اين بپرس، گفتم آيا ابوجعفر عليه السلام را نديدي؟ گفت: مگر نه همين است كه اينجا ايستاده؟ گفتم: از كجا دانستي؟! گفت: چطور ندانم درحالي كه او نوري درخشنده وتابناك است؟ " " ابوبصير مي گويد شنيدم كه آن حضرت به مردي از اهل آفريقا مي فرمودند: حال راشد چطور است؟! پاسخ داد: او زنده و با عقيده صحيح است.او را ترك گفتم در حالي كه به شما سلام رساند. حضرت فرمودند: خدا او را رحمت كند. گفت: مگر او به رحمت خدا رفته است؟! فرمودند: بله، پرسيد چه موقع؟ حضرت فرمودند: دو روز پس از خارج شدن تو، آن مرد گفت: به خدا قسم كه او بيمار نبود و هيچگونه ناراحتي نداشت. ابوبصير مي گويد: من پرسيدم، آن مرد كه بود؟ حضرت پاسخ دادند: يكي از افراد معتقد به ولايت، و از دوستداران ما بود. و فرمودند: اگر فكر مي كنيد كه نسبت به شما ديدگاني بينا و گوشهايي شنوا نداريم، بد تصور كرده ايد. به خدا قسم كه هيچيك از اعمال شما بر ما مخفي نيست، پس همه ما را حاضر بدانيد و خود را به كارهاي خوب عادت دهيد و از اهل خير باشيد تا بدان شناخته شويد كه من فرزندان و شيعيان خود را به آن سفارش مي كنم." التماس دعا.............