|
۰۸ خرداد ۱۳۸۵ |
|
صفحه 2 از 2
در جايي ديگر از همان کتاب دکتر شريعتي اصول "مکتب سيانتيسم" را اينگونه بيان مي کند:
"1- تمام عقايد و افکار بايد از قوانين و تحليلهاي علمي سرچشمه بگيرد.
2- مذهب، خدا، روح و بسياري از معنويات حقيقت ندارد، چون در دايره علم نمي گنجد.
3- بسياري از غرايز و رسوم (اخلاقي، قومي، ملي، روابط اجتماعي)خرافه است زيرا علم براي آنها تحليلي نمي يابد.
4- نسبت به هر چه موروثي و ديرين است بايد نفرت داشت و به آنچه نو است بايد مشتاق بود(نو پذيري اصولاً يکي از خصوصيات يا کاراکترهاي روح سيانتيسم است.)
5- انطباق متد تجزيه و تحليل منطقي(آناليز) بر همه مفاهيم. آناليز متد تجزيه و تحليل است که سلسله علت و معلول را در نظر مي گيرد و اين تجزيه و تحليلي علّي و منطقي و عقلي است."
در پايان اين مقال ذکر اين نکته ضروري مي نمايد که آنچه پيش از اين آمد صرفا متوجه "روايت متجددانه از علم" بود و نه مطلق "علم" . علم تجربي في حد ذاته نه تنها انسان را بازيچه جهان مادي نمي نمايد، بلکه مي توان آن را بعنوان يکي از مراتب معرفت پذبرفت،مرتبه اي که جا بر مراتب عالي تر خود تنگ ننمايد. حاصل کلام اينکه امروزه اين مذهب اصالت علم يا سيانتيسم (در اشکال پيدا و پنهان آن) است که "علم جديد" را به يک ايدئولوژي کامل و طريقه اي براي نگريستن به عالم و آدم تبديل کرده است. مذهب اصالت علم تنها براي شناختي ارزش و احترام قائل است که مبتني بر علم به روايت متجددانه باشد و از همين رهگذر است که نه تنها آنچه را از طريق وحي حاصل آمده است و در معيارهاي اين جهان مادي نمي گنجد و از ظرفيت علم و تجربه بيرون است, به دور مي ريزد و در باور خود نمي گنجاند و لذا شأن دين را تا حد يک عده اصول اخلاقي کاملا ذهني و موضوعاتي متعلق به وجدان شخصي تنزل مي دهد؛ بلکه از جهان طبيعي و اجتماعي نيز شناختي معرَف و مصلح شده بدست مي دهد.
اين مذهب اصالت علم و نه مطلقف علم است که واقعيت معنوي يا به تعبير مکرر قرآن مجيد جنبه "رازآلودگي" طبيعت را مغفول گذارده و اين فکر اساسي اسلامي را که عالم و پديده هاي طبيعت آئينه حضرت حق و مظاهر اسماء و صفات اند را منهدم کرده است با تزلزل مباني تجدد و ظهور انديشه هاي "پفست مدرن" ارباب علم چونان "کاهناني"انگاشته مي شوند که تنها براي مسائل محضا علمي که براي هر آنچه که فراتر از دسترسي علم نيز هست، پاسخهاي نهايي و قطعي دارد.
بر ماست که بعنوان جانشينان خداوند بر کره ارض و در مقام خليفه اللهي، نه مسحور قدرت علم و تکنولوژي جديد شويم و نه از چالش فعال با آن شانه خالي کنيم. بلکه از درک تمام عيار عالم مدرن و ثمرات آن ره توشه اي براي ساختن آينده خود، آنهم بدست خود، فراهم آوريم.جلال فهيم پور
|
