متنفذترين اين مؤسسات به نوعي مانند دولت سايه و منبع تأمين افراد مورد نياز در دولتهاي بعدي هستند. مقامات سابق دولت آمريكا وارد اين مؤسسات مي شود و مقامات دولت هاي جديد از آن خارج مي شوند. جيمز مك گان صاحب شركتي است كه خدمات پژوهشي و مشاوره اي به مؤسسات تحقيقاتي ارائه مي كند. بنابر برآورد وي، تعداد مؤسسات تحقيقاتي از سال ۱۹۶۵ دو برابر شده است. وي مي گويد اكنون بين ۱۲۰۰ تا ۱۵۰۰ مؤسسه تحقيقاتي در آمريكا فعاليت دارند كه بخش اعظم آنها در واشنگتن قرار دارند. بسياري از آنها كوچك و داراي كمتر از ۶۰۰ هزار دلار بودجه ساليانه و چند كارمند تمام وقت هستند. هر چند كه مؤسسات تحقيقاتي خود را غير حزبي مي خوانند، بيشترشان را مي توان با برچسب ايدئولوژيك يعني ليبرال يا محافظه كار توصيف كرد.

قديمي ترين موسسه تحقيقاتي در واشنگتن بروكينگز نام دارد كه در سال ۱۹۱۶ توسط يك تاجر اهل سنت لوئيز تأسيس شد. اين مؤسسه كه از جمله پرنفوذترين مؤسسات تحقيقاتي در پايتخت آمريكاست، در تمام موضوع ها از اقتصاد گرفته تا سياست خارجي فعاليت مي كند. مانند مؤسسه آمريكن انترپرايز كه ۶۱ سال پيش تأسيس شد، بروكينگز خود را «دانشگاه بدون دانشجو» توصيف مي كند، جايي كه هر نوشته را كارشناسان بررسي مي كنند.
پارسال ديويد فروم سخنراني نويس سابق جورج بوش كه عبارت محور شرارت را براي توصيف تهديد نظامي ايران، عراق و كره شمالي ساخت، به مؤسسه آمريكن انترپرايز پيوست. ريچارد پرل راهبردپرداز دفاعي برجسته كه روابط نزديكي با رامسفلد وزير دفاع دارد، محقق مقيم اين موسسه است. لين چني محقق ارشد خاورميانه است و همسرش ديك چني معاون رئيس جمهوري پيشتر محقق همين مدرسه بود.
دليل افزايش شمار مؤسسات تحقيقاتي چيست؟ مك گان معتقد است دليل اين امر آن است كه گروه هاي بيشتري براي كسب قدرت و نفوذ رقابت مي كنند. ضعف احزاب سياسي وجدايي قوا به شكل قوه مجريه و مقننه در آمريكا باعث شده است تا مؤسسات تحقيقاتي و گروه هاي نماينده منافع دسترسي بيشتري به مقامات دولتي و فرايند سياست گذاري داشته باشند.
كنت ويور محقق ارشد بروكينگز و استاد سياست عمومي و دولت در دانشگاه جورج تاون گفت تأسيس بنياد هريتج در سال ۱۹۷۳ نقطه عطفي در رشد مؤسسات تحقيقاتي بود. وي گفت رشد هريتج تا حدي ناشي از اين احساس در اردوگاه محافظه كاران بود كه مؤسسه امريكن انترپرايز «بيش از حد ملايم عمل مي كند و از نظر ايدئولوژيك استوار نيست.» هريتج شروع به انتشار مقالات توجيهي سياسي براي كنگره كرد. به علاوه هريتج پيشتاز تفكر ضرورت حضور رسانه ها و بازاريابي در اين عرصه است.
اسميت استاد دانشگاه جورج تاون معتقد است مؤسسات تحقيقاتي زيرساخت فكري خيزش جنبش محافظه كاري پيش از انتخاب رونالد ريگان را در سال ۱۹۸۰ پديد آوردند. لي ادواردز محقق بنياد هريتج و كارشناس جنبش محافظه كاري در آمريكا گفت: «ما دستور كار راهبري ريگان را با ۲۰۰۰ توصيه پس از انتخابات به ريگان داديم. حدود ۶۰ درصد آن در دوره زمامداري وي عملي شد. وي گفت: يك دليل تأسيس هريتج آن بود كه چيزي شبيه بروكينگز در جناح راست وجود نداشت.
در حالي كه بروكينگز، موسسه آمريكن انترپرايز و هريتج طيف وسيعي از مسائل موضوعات را پوشش مي دهند، ساير مؤسسات مانند موسسه بين المللي اقتصاد به حوزه هاي تخصصي پرداخته اند. اين مؤسسه كه در سال ۱۹۸۱ توسط سي فردبرگستن از مقامات سابق دولت هاي كارتر و نيكسون تأسيس شد، فعاليت هايي را در زمينه اصلاح صندوق بين المللي پول و ايجاد سازمان تجارت جهاني انجام داده است.
مركز پيشرفت آمريكا يكي از جديدترين مؤسسات تحقيقاتي در واشنگتن است كه پارسال با هدف اصلاح دستور كار ليبرال و رقابت با افكار محافظه كاري تأسيس شد. از ميان ۲۱ كارشناس ارشد و محقق مركز، تقريباً نيمي از مقامات ارشد دولت كلينتون هستند. جان پادستا رئيس كاركنان كاخ سفيد در دومين دوره رياست جمهوري كلينتون رئيس آن است. جين اسپرلينگ مشاور اقتصاد ملي آن دوران نيز از جمله محققان مركز است. سارا وارتل از مسئولان اين مركز مشاور كلينتون در امور سياست اقتصاد داخلي است.
بارزترين نشانه رشد مؤسسات تحقيقاتي در چند دهه اخير حضور فزاينده كارشناسان آنها به عنوان منابع خبري روزنامه نگاران است. در بنياد هريتج ۱۰ يا ۱۲ كارشناس رسانه ها فعاليت مي كنند كه كارشان ترتيب دادن حضور كارشناسان آن در تلويزيون و عرضه مقالات آنان به روزنامه مهم در آمريكا و ساير نقاط جهان است.
اين امر اغلب باعث به حاشيه راندن استادان دانشگاه مي شود كه معمولاً به سياست گذاران واشنگتن نزديك نيستند و غالباً به راحتي براي روزنامه نگاران قابل دسترسي نيستند.
كنت وارن استاد علوم سياسي در دانشگاه سنت لوئيز گفت مؤسسات تحقيقاتي معمولاً از نظر علمي صادق نيستند. وي گفت: «اين مؤسسات دانشجو و كلاس ندارند. معمولاً موضعي سياسي دارند كه بايد پيگيري كنند. به آن گرايش دارند كه به سياست عمومي جهت گيري بدهند و هدفشان عرضه پژوهش و تحليل هايي است كه موضعي خاص را اشاعه مي دهد، يعني ليبرال يا محافظه كار.» وي افزود: اين مؤسسات تحقيقاتي فعاليت هاي خوب زيادي مي كنند اما همواره بايد آن را واجد برچسب ايدئولوژيك خواند. بسياري از روزنامه نگاران مي گويند زدن برچسب ايدئولوژيك بر اين موسسات مشكل زا است. بيشتر مؤسسات ادعاي غير حزبي دارند و حتي اگر موسسه اي پيش داوري سياسي خود را برجسته كند، مانند مؤسسه آمريكن انترپرايز كه خود را «شاخه راست ميانه» مي داند، ممكن است تمام اعضاي آن اين ايدئولوژي را نپذيرند.
ديديد كيم بال استاديار علوم سياسي در دانشگاه ميسوري در سنت لوئيز گفت دانشگاهيان تا حدي به حجم توجه رسانه ها به مؤسسات تحقيقاتي حسادت مي كنند، اما افزود آنان مي توانند پل رابط سياست گذاري و مردم باشند. اسميت استاد دانشگاه جورج تاون گفت دبيران روزنامه ها و توليدكنندگان تلويزيوني آموخته اند در حيطه گسترده تري به دنبال كارشناس بگردند و اگر اين توازن به نفع مؤسسات تحقيقاتي تغيير كرده است، به اين دليل است كه بازار رسانه ها گسترش يافته است.
معلوم نيست چه كسي هزينه تحقيقات مربوط به تعيين سياست را در اين مؤسسات مي پردازد. برخي از اين مؤسسات پژوهشي قراردادي ناميده مي شوند، مانند رند و موسسه شهري جمع بيشتر درآمد خود را از دولت در قبال طرح هاي پژوهشي خاص دريافت مي كنند. اما بيشتر بقيه به بنيادهاي خيريه و افراد متحول متكي هستند. بر اساس قانون آمريكا كمك هاي بزرگ به سازمان هاي غيرانتفاعي و غير حزبي بايد در اظهارنامه ساليانه مالياتي آنها درج شود، هر چند كه لازم نيست هويت كمك كنندگان افشا شود.
بروكينگز ۲۲۸ ميليون دلار دارايي و هشت كمك كننده بالاي ۵۰۰ هزار دلار دارد. دارايي مؤسسه آمريكن انترپرايز در سال گذشته ۲۷ ميليون دلار بود.