|
مهدويت و فرقههاي انحرافي ( فرقهي شيخيه) -2 |
|
|
|
۰۸ خرداد ۱۳۸۵ |
|
صفحه 2 از 3
و آن برزخي كه قبل از نشاه دنيوي از مراتب تنزلات او است و او ار نسبت با نشاه دنيا اولويت است و آن برزخي است كه بعد از نشاه دنيويه است , از مراتب معارج است و او را نسبت به نشاه دنيوي آخريت است ... و معناي دوم آنكه شهر جابلقا مرتبه الهيه – كه مجمع البحرين وجوب و امكان است – باشد كه صور اعيان جميع اشيا از مراتب كليه و جزويه و لطايف و كثايف و اعمال و افعال و حركات و سكنات در او است و محيط است " بما كان و ما يكون " در مشرق است ؛ زيرا كه در يلي مرتبه ذات است و فاصله بينهما نيست , و شموس و اقمار و نجوم اسما و صفات و اعيان از مشرق ذات طلوع نموده و تابان گشته اند و شهر جابلسا نشاه انساني است كه مجلاي جميع حقايق اسماي الهيه و حقايق كونيه است . هرچه از مشرق ذات طلوع كرده در مغرب تعين انساني غروب نموده و در صورت او مخفي گشته است . 15
با توجه به آنچه گذشت , روشن مي شود كه مراد از عالم " هور قليايي" , همان عالم مثال است و چون " عالم مثال " بر دوقسم اول و آخر است , گفته اند : اين عالم داراي دو شهر جابلقا و جابرسا است . عالم مثال يا خيال منفصل يا برزخ بين عالم عقول و عالم ماده , چيزي است كه عارفان و فيلسوفان اشراق به آن معتقدند و فلاسفه مشا ء آنرا نپذيرفته اند .
اشراقيان , عالم عقول مجرده را " انوار قاهره " گويند , و عالم مثال را " انوار مدبره " مي نامند , و عالم اجسام و ماديات را " برزخ " , " ظلمت " يا"ميت " مي نامند .
عالم مثال داراي دو مرحله است :
اول مثال در قوس نزول كه بين غيب مطلق و شهادت مطلق قرار دارد . اين عالم را برزخ قبل از دنيا مي نامند و بوسيله قائده امكان اشرف اثبات مي گردد . اين مثال را " جابلقا " مي گويند .
دوم مثال در قوس صعود است كه بين دنيا و آخرت قرار دارد " كما بدافكم تعودون" و پس از افول و غروب نفس ناطقه از اين بدن ظلماني , نفس وارد عالم برزخ شده و از آنجا به قيامت كبري مي رود . اين مثال را " جابرسا" مي گويند .16
در برزخ اول , صورتهائي كه وجود دارند , با قلم اول تعيين شده " السعيد سعيد في بطن امه " مي باشند . اين صور تقديرات و مقدراتي است كه " قلم اين جا برسيد سر بشكست " . در برزخ دوم صورتهائي كه وجود دارند , صور اعمال و نتايج اخلاق و افعال انساني است .
صورتهائي كه در برزخ اول وجود دارند , از غيب به شهادت مي رسند و صورتهائي كه در برزخ دوم هستند , از شهادت به غيب و از دنيا به آخرت رفته و تنها در قيامت كبري ظهور و بروز مي يابند .
مكاشفات عارفان نيز به برزخ اول تعلق مي گيرد؛ نه به برزخ دوم . و لذا خواجه عبدالله مي گويد : " مردم از روز آخر مي ترسند و من از روز اول " .
اما احتمال آنكه مراد از " جابلقا" عالم اعيان ثابته و محل صور مرتسمه در ذات و مجمع البحرين وجوب و امكان باشد و جابلسا به معناي حضرت كون جامع " انسان " باشد , بسياربعيد است و با احكامي كه درباره ابن دو شهر گفته شده , سازگاري ندارد .
ديدگاه شيخيه درباره حيات حضرت مهدي (عجل الله تعالی فرجه)
اكنون كه مراد به مقصود از " عالم هور قليا " روشن گرديد , به نقل و بررسي ديدگاه شيخيه در مورد كيفيت حيات و بقاي حضرت مهدي (عجل الله تعالی فرجه) مي پردازيم :
شيخ احمد احسائي , امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) را زنده و در عالم هور قليا مي داند . وي مي گويد : " هور قليا ملك آخر است كه داراي دو شهر جابرسا- كه در مغرب قرار دارد – و جابلقا – كه در مشرق قرار دارد – مي باشد . پس حضرت قائم (عجل الله تعالی فرجه) در دنيا در عالم مثال نيست ؛ اما تصرفش به گونه ايست كه بصورت هيكل عنصري مي باشد و با مثالش در مثال , و با جسدش در اجساد , و با جسمش در اجسام و با نفس خود در نفوس, و با روحش در ارواح است "17
امام زمانu، هنگام غيبت در عالم هور قليا است و هرگاه بخواهد به «اقاليم سبعه» تشريف بياورد، صورتي از صورتهاي اهل اين اقاليم را ميپوشد و كسي او را نميشناسد. جسم و زمان و مكان ايشان لطيفتر از عالم اجسام بوده و از عالم مثال است. 18
او در جواب ملا محمد حسين اناري ـ از لفظ هورقليا سؤال كرده بود ـ گفت: «هور قليا به معناي ملك ديگر است كه حدّ وسط بين عالم دنيا و ملكوت بوده و در اقليم هشتم قرار دارد و داراي افلاك و كواكبي مخصوص به خود است كه به آنها جابلقا و جابرصا ميگويند». 19
سيد كاظم رشتي، مهمترين شاگرد شيخ احمد نيز گفته است: «جابلقا و جابرسا در سفر اول ـ كه سفر از خلق به حق است ـ قرار دارد. اين سفر (بلكه اين شهر)، داراي محلههاي متعددي است كه محلهي نوزدهم آن «حظيرة القدس» و محل پرندگان سبز و صور مثاليه است. جابلقا و جابرسا دو محلّه از اين شهر ميباشند كه هر كدام از آنها داراي هفتاد هزار درب است و در كنار هر دري هفتاد هزار امت وجود دارد كه به هفتاد هزار زبان با يكديگر صحبت ميكنند و هر زباني با زبان ديگر هيچ مشابهتي ندارد». 20
شيخيه معتقدند ما بايد بين جسم و جسد فرق بگذاريم؛ اما جسم بر چهار قسم است:
1. جسم عنصري معروف؛
2. جسم فلكي افلاك؛
3. جسم برزخي كه ماده ندارد؛ اما طول و عرض و عمق دارد. اين جسم، جسم مثالي و هورقليايي است كه حضرت مهديu به نظر آنان با اين جسم زندگي ميكند؛
4. جسم مجرد مفارق.
در عبارت بالا اشكال واضحي وجود دارد و آن اين كه مجرد مفارق، جسم ندارد و جمع كردن بين «جسم مجرد مفارق» اجتماع نقيضين است، و اين همان انديشه نادرستي است كه برخي از اخباريان و محدثان شيعه نيز تمام ماسوي الله را مادي ميدانند. براي رهايي از اين اشكال، «حاج محمد كريم خان كرماني»، به اصلاح عقيده خود دست زده و با حذف قسم چهارم گفته است؛
«نزد ما جسم و جسد بر سه قسم است:
1. جسد اول كه جسد دنيايي است و از عناصر مادون فلك قمر تشكيل شده است؛
2. جسد دوم كه مركب از عناصر هور قليايي است و در اقليم هشتم قرار دارد و به صورت مستدير در قبر باقي ميماند؛
3. جسد سوم كه مركب از عناصر اخروي است و عناصر آن در غيب عناصر جسد دوم است؛
4. جسم اول كه روح بخاري است و مثل افلاك لطيف است؛
5. جسم دوم كه روح حيواني است و از عالم افلاك و هورقليايي است؛
6. جسم سوم كه روح حيواني فلكي اخروي است». 9
و در جاي ديگر گفته است:
«هر انساني داراي دو جسد و دو جسم است: جسد اول از عناصر اربعه تشكيل شده و ساير موجودات مادي نيز آن را دارند. اين عناصر مادي، مانند لباس براي انسان است كه ميتوان آن را از تن درآورد. اين جسد چون لذت، درد، طاعت و معصيت ندارد، پس از مرگ متلاشي شده و در قبر باقي ميماند.
جسد دوم در غيب اول و از عالم هورقليايي است كه به صورت «طينت مستديره» در قبر باقي ميماند كه جسد دوم است و از اعراض پاك ميگردد و در قيامت روح به اين جسد بر ميگردد: نه به جسد اول، جسد اخروي فساد و خراب شدن ندارد، بر خلاف جسد دنيوي. مرگ مربوط به اين بدن است نه آن بدن.
جسم اول صورت برزخي است كه بر نميگردد و مانند چرك لباس است كه جسم اول، وقتي به اين دنيا نزول پيدا ميكند، متحد با اين بدن ميشود.
جسم دوم يا جسم اصلي حامل نفس است و در واقع جسم اول عرض بر جسم دوم است و آنچه در قيامت ميآيد، جسد دوم و جسم دوم است.» 22
|
مقالات 
