|
نارضايتي كاردينالهاي فرانسوي از مخالفت شيراك با داشتن مظاهر مذهبي و ممنوعيت حجاب |
|
|
|
۱۲ دي ۱۳۸۲ |
|
كاردينالهاي فرانسوي از نظر مثبت ژاك شيراك مبني بر تصويب قانوني كه داشتن مظاهر ديني نمايان را در مدارس عمومي منع ميكند، به شدت ناراحت هستند. آنها به شيوه بسيار هماهنگي ناخرسندي خود را از اين امر ابراز ميكنند. به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) روزنامهي ليبراسيون -چاپ فرانسه- در تحليلي با اشاره به مطالب فوق دربارهي قانون ممنوعيت حجاب در فرانسه نوشته است: فيليپ باربارن، كاردينال ارشد شهر ليون، اسقف اعظم گلها“، ترس بيپايه و اساس جامعه“ را تقبيح كرد. ژان ماري لوس تيژه، كاردينال ارشد پاريس، از محترمترين و با نفوذترين كاردينالهاي فرانسه كه در رم نيز بسيار مورد توجه و عنايت است، از “آتش تب اين بيمار، يعني فرانسه كه اندكي دچار هزيان گويي شده“ ابراز تاسف كرد. بدين ترتيب از نظر كاردينالهاي فرانسوي، در صحنه مباحث مربوط به حجاب اسلامي، خردگريزي و افراط گرايي زيادي به چشم ميخورد كه فرانسه را متشنج ميكند. آنها معتقدند كه توسل جستن به قانون تناسبي با اهميت بحث ندارد. آنها حتي از آثار بسيار منفيتر (تصويب اين قانون) هراسانند تا مبادا به اقليت مسلمان اجحاف شود. بنابراين آنها مبين يك نقطه نظراند كه به وضوح بين تمام اسقفها مشترك است، چنان كه اعتراضات متعددشان، اثباتي بر اين مدعاست.
ليبراسيون افزوده است: قرائت و تفسير روزنامه لاكروا“ نيز دقيقا در همين راستاست. از آغاز پاييز اين روزنامه كاتوليك كه معمولا با لحني ملايم مينويسد و با دقت هر چه بيشتر سعي بر بي طرفي دارد؛ در برابر چيزي كه به تعبيرش، سقوط دوباره فرانسه به ورطه لاييسم متحجرانه است، از شدت خشم برخود ميلرزد. از بيم شكست لاييسيته متساهل و صلح طلب و از هراس ظهور لاييسيته جنگ طلب، ارتروكسها و حتي پروتستانها نيز (كه در سنت لاييك فرانسه نقش زيادي ايفا كرده بودند) براي اتحاد بسيج شدهاند و به همراه كاتوليكها، نامه مشتركي براي ژاك شيراك ارسال كردند. در آغاز اين قرن و در پشت صحنه مباحث مربوط به حجاب اسلامي، آيا درباره طبيعت، اهداف و ابزار لاييسيته فرانسوي، نزاع جديتري در نگرفته است؟ با اين حال سخنراني ژاك شيراك خلاف لاييسم سركوب گرايانه به نظر ميرسد؛ اين سخنراني داراي بهترين متن در بين تمام سخنرانيهاي ژاك شيراك از آغاز دوره دوم رياست جمهوري بود و شايد منسجمترين و عميقترين متن ايراد شده از آغاز انتصابش به اين سمت محسوب شود. رييس جمهور از يك نوع لاييسيته دفاع كرده كه آزادي عقيده و مذهب را محترم ميشمرد. لاييسيتهاي كه در صورت لزوم در فراهم ساختن مساجد، آن چنان كه شايسته نامش است، آماده كمك رساني به مسلمانان باشد و در تشكل امامان پيش نماز فرانسوي (كه اتفاقا بسيار ضرورت دارد) سهيم باشد. در آخر شيراك تمايل به آموزش تكاليف مذهبي را در مدارس خاطرنشان ساخت. مشكل بتوان رفتاري مذهبيتر از رييس دولتي داشت كه لاييسيته را به سبك فرانسوي ميستايد. پس كدورت خاطر كاردينالها، نتيجه اين سخنان رسمي نيست. در چنين موقعيتي هيچ كس انگشت اتهام را هر چند كه سودمند باشد، به سوي اساسنامه كليساي كاتوليك رم نشانه نميرود. قانون معروف سال 1905 به كرات به نفع كليساي كاتوليك تكميل شده است و اين كليسا نيز در فرانسه، از اين تبعيض بهره كافي برده است. برعكس ميتوان تصور كرد كه اين تابلوي ايستي در برابر هرگونه انحراف بنيادگرايانهي اسلاميست كه ظاهرا بايد با ذايقه پيشوايان كليساي كاتوليك خوش آيد؛ كليسايي كه مشروعا نگران ماندن مسيحيت به عنوان مذهب اصلي ملتيست كه به طور استثنايي ديگر تكاليف مذهبي خود را به جا نميآورد، اما هنوز تماما خداپرست باقي ماندهاند. اين روزنامهي فرانسوي در ادامهي اين تحليل افزوده است: پر واضح است كه مساله اصلا اين نيست. همبستگي كاردينالها با مدافعان حجاب اسلامي تازگي ندارد؛ حتي اگر اين بار اين اتحاد با شدت و پافشاري غيرمعمولي بيان شود. همه چيز چنان سپري ميشود كه گويي در بين معتمدين اصلي مذاهب ريشهدار در فرانسه، يك نوع وحدت و ميل به نزديكي وجود دارد. حال ميتوان از اين شكل تساهل و علو طبع كه آنان در گذشته همواره از آن تهي بودهاند، ابراز خرسندي كرد؛ چيزي كه خوشبختانه در رفتار همتايانشان در ميان ساير ملل به چشم ميخورد (ارتدوكسها در روسيه، يونان و يا يوگسلاوي سابق؛ پروتستانها در ايرلند يا مدت مديدي در آفريقاي جنوبي؛ كاتوليكها در يوگسلاوي سابق، لهستان و ايرلند). به هر تقدير هم اكنون در بين رهبران هم پيمان از مذاهب معمولا رقابت جو يا حتي دشمن، چيزي غيرمعمولي ديده ميشود. فقط با يك تهمت به مظاهر مذهبي نمايان، نميتوان جواب مشكل را يافت؛ چرا كه كاتوليكها، پروتستانها و ارتدوكسها به نوبهي خود چيزي جز مدال و صليب غيرآشكار به همراه ندارند؛ بنابراين (در پي تصويب قانون جديد) هيچ قيد و بند جديدي روي آنها سنگيني نميكند. در انتهاي اين مطلب آمده است: به حوزه بحث و معناي لاييسيته به سبك و سياق فرانسه امروز باز ميگرديم. مسوولان مذهبي فرانسه و در راس آنان كاردينالها از تمايز به وجود آمده در بين اماكن عمومي و خصوصي راضي نيستند؛ ديواري كه به منظور جداسازي فضاي خاص دولت و مذاهب كشيده شده است. حال آنها از واكنشهاي اين بحث زميني هراسانند و به عنوان اقدامي پيگشيرانه، لحن خود را شديدتر ميكنند؛ بيمي كه آنان را عليه بازگشت به لاييسيته جنگ افروز، در حالت آماده باش قرار ميدهد. دست كم فرضيه ديگر اين است كه آنها نيز از تمايل اقليت مسلمان، گريزان نيستند و ضمنا در برابر سوالات جديدي كه توسط بيولوژي، ژنتيك و پزشكي مطرح ميشود، كاردينالها به دنبال قرار دادن تجويزات مذهبيشان در مقابل قوانين مورد بحث فعلي در فرانسه نيستند. اين امر نشانگر ابتلا به لاييسم نيست؛ بلكه روش جديدي در طرفداري از حكومت روحانيون محسوب ميشود.
|